tag:blogger.com,1999:blog-44047658031232911762012-02-16T06:18:01.441-08:00Haksizliklara dayanamayanlarin sitesi.adminnoreply@blogger.comBlogger71100tag:blogger.com,1999:blog-4404765803123291176.post-69851021933874676782007-01-31T23:05:00.000-08:002007-01-31T23:06:10.146-08:00Bu bolum resimleri icin ayrildi.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/4404765803123291176-6985102193387467678?l=fikretfanclub.blogspot.com' alt='' /></div>adminnoreply@blogger.com4tag:blogger.com,1999:blog-4404765803123291176.post-58201078597713650952007-01-31T23:00:00.000-08:002007-01-31T23:02:15.727-08:00<p class="MsoPlainText"><span style="">-İ-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- ALTIN Yaprak Anonim Şirketinden neye mi istifa ettim?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bunda anlaşılmayacak hiç bir şey yok. Aldığım altmış iki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">lira aylıkla geçinemiyordum. Başımda iki küçük kardeşle hastalıklı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir ana var... Arasıra anam soğuktan, kardeşlerim yemekten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şikayet ederlerdi. Ben, omuz silker: Ne yapayım, bu terazi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu kadar çekiyor. Elime geçeni ben barda, baloda yiyip sizi bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">halde bıraksam bana bir şey demeğe hakkınız olur. Fakat hesap<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">meydanda derdim. Bu açık hakikati anlarlarsa ne ala. Anlamazlarsa:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">(Hanımlar, efendiler, bu otelin sofrasını beğenmiyorsanız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">akçeyi eksik verirsiniz. Daha iyisini bilen varsa haber<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">verin, hep birden oraya göç edelim) der, viran kapıyı vurduğum<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi, giderim. Anam, ihtiyar kadın... Kardeşler: Allahın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">iki biçaresi... Ben böyle çıkışınca ister istemez yelkenleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">suya indiriyorlardı. Fakat canavarın büyüğüne, yani kendime<span style=""> </span><o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nasıl laf anlatırsın? Yaş otuzu buldu... Sıhhatim, kuvvetim yerinde...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arsız bir tabiatım var... ne görsem içim çeker... yiyecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görürüm isterim, elbise görürüm, isterim... Fazla olarak bunları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başkaları kadar kendimde de hak bulurum... İş böyle olunca<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">içimde kopacak kıyameti varın siz düşünün.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Karanlık kış akşamları, delik tabanımdan giren çamurun soğuğu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ciğerime işlemiş, alacaklı dükkanların önünden geçmeyeyim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diye sokakları dolana dolana evime giderken omuzbaşımdan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">lüks otomobiller geçer. Bunların içindekilerin bir kısmını tanıyorum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Eğlenmeye, avuç dolusu para yemeğe gidiyorlar. İçim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şöyle bir burkulur, kendi kendime sorarım: Bunların hepsi benden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değerli insanlar mı? Onlar, böyle alabildiklerine yaşayıp giderlerken<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ben, niçin köpek gibi sokaklarda sürüneyim?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">İstediğimi yiyip giymeyeyim? Canımın çektiği bir kadını bir kere<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">koynuma almayayım?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Böyle yıllarca, senelerce kendi kendime çekiştikten sonra nihayet<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şu neticede karar kıldım: Babam, fazla namuslu adammış...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bir babanın çocuklarına bırakacağı en kıymetli miras<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">temiz bir isimdir der gidermiş... Temiz bir isim, bir miktar dünyalıkla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beraber olursa ala; fakat züğürt evlatlarda ancak bir, nihayet<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">iki göbek dayanabilir. Her neyse babam iyi etmiş, kötü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etmiş, o ayrı bahis... Fakat etrafımızdaki zenginlerin hepsi koltuklarında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çek defterleriyle analarından çıkmadılar ya... Allah'ın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kafalarına koyduğu iz'anı ebcet gibi ölüye, diriye yaramaz <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şeylere sarfedeceklerine yerine sarfetmişler, yüklerini tutmuşlar... <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Mademki pek beyinsiz, eşek gibi bir şey olmadığını iddia ediyorsun.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Elini kolunu bağlayan yok ya! Dilenci gibi boş yere sızlanacağına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sen de talihini bir tecrübe et... Muvaffak olursan ne<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ala... Olamazsan: Ne yapalım; elimizden geleni yaptık amma <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmadı der, kabahati kör talihe yükler geçersin.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu sözleri söyleyen adam, bir ay evvel şirketin muhasebe katipliğinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">istifa etmiş sansar yüzlü, keskin beyaz dişli, kara yağız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir gençti. O gün hem unuttuğu birkaç eşyayı almaya hem de <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eski kapı yoldaşlarını yoklamaya gelmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Öğle paydosuydu. Memurların kibar kısmı karşı muhallebicide<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yumurta salatası, baş söğüşü, fasulye pilakisi yemeğe gitmişlerdi,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">söğüşe harcanacak parası olmayanlar bir yandan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">peynir, zeytin, lop yumurta ile karınlarını doyuruyorlar, bir yandan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arkadaşlarını dinliyorlardı. O, masalardan birinin üstüne<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">boylu boyunca uzanmış, iskarpinlerinin topuğu ile dağınık kağıtlara<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vura vura sözüne devam ediyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Böyle mutlaka bir şeyler yapmaya azmettikten sonra ibret <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gözü ile etrafıma baktım... Bir alay saçlı sakallı adamlar mektep<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocukları gibi art arda dizilmiş, bir acayip sürüye katılmış,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yerimizde sayıyoruz. Bulunduğun yerde ne kadar çalışıp çabalasan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">önündeki, yanındakini ne kadar itip kakıştırsan nafile...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bilmem kaç yıl geçecek de aylığın bilmem kaç kuruş artacak. <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Biri kovulacak, ölecek de iki adım ileri gideceksin. Onun için <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ya devlet başa, ya kuzgun leşe dedim, kendimi bu kafileden, <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yani Altın Yaprak Anonim Şirketinden dışarı attım... Aranızdan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ayrılalı bir ay var mı? Belki yok bile... Çulu derhal düzelttim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değil mi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Yerinde doğrulmuş, fantazi ipek çoraplarını, yeni gömleğini <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gururla göstererek gülüyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Mamafi, fena bir şey mi yapıyorum? Kimsenin malına, hayatına,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ırzına mı dokunuyorum? Kat'iyyen... Sadece Havyar hanında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir komisyoncunun yanında çalışıyorum... Onun hesabına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gümrükten mal çekiyorum. Şimdilik ehemmiyetsiz bir maaş, yine <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nispeten ehemmiyetsiz bir anafor... Fakat Allah bereket versin, <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gül gibi geçiniyorum...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Öksürüklü bir ihtiyar, derin derin göğüs geçirerek; Hakkın <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">var... ne çare ki bizden geçti diye söyleniyor; yirmi yaşlarında <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">iki saf çehreli çocuk muzaffer bir spor şampiyonu seyreder gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hayretle, hasetle ona bakıyorlardı. Yalnız, yüzünün bir yanı muharebede<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yanmış kırklık bir memurun ne düşündüğünü anlamak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kabil değildi. Yumruğunu çenesinin altına dayamış, yemeğini <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yarım bırakmış, gözlerini kapayarak düşünüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç adam, masadan inmişti. Sobanın ağzında görünen ateşlerden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir sigara yaktıktan sonra dolaşmaya, Havyar hanına,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gümrüğe dair vurgun, anafor hikayeleri anlatmaya başladı. Bunların<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çoğu bire bin katmak suretiyle şişirilmiş masallardı. Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu mahrum adamlar, onları olduğu gibi kabul ediyorlar, başkaları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kürekle altın kürerken kendilerinin bu rutubetli odada birkaç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">lira için yarı aç çürümelerine hayıflanıyorlardı. Hatibin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gözleri bir aralık, odanın karanlık bir köşesinde, yüksek bir yazıhanenin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arkasından kendisine bakan bir ihtiyar adamın gözlerine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ilişti. Birdenbire utanmış ve cesaretini kaybetmiş gibi sustu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu, Ali Rıza Bey isminde altmış yaşlarında bir eski mutasarrıftı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Odanın bir köşesindeki yazıhanesinde, bir çöl ortasında gibi,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">daima yalnız ve unutulmuş, çalışır, kimse ile konuşmazdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çok iyi ve terbiyeli bir adam olduğu için, büyük, küçük herkes,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hatırını sayardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey de öğle yemeğine çıkmayan memurlardandı. <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Alüminyum bir sefertası içinde getirdiği kuru köftesiyle yeşil<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zeytinlerini yerken, gayriihtiyari bu konuşmayla alakadar olmuş,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">işittiği şeyler iştahını kesmiş gibi çatalını bırakarak başını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kaldırmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Misafir, bir kabahat işlerken yakalanmış gibi mahçuptu; fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bozulduğunu belli etmek istemedi; gülümseyerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Beyefendi, bu sözlerim her halde hoşunuza gitmez, dedi, <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fakat ne yapalım ki hakikat...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, mektep çocuğu mahçupluğu ile cevap verdi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bilirsiniz ki kimsenin fikrine karışmam, keyfinize ve menfaatinize<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uygun olan her şeyi yapmakta serbestsiniz. Ancak müsaade<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ederseniz size başka bir cihetten sitem edeceğim. Kendi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">köşesinde çalışan, belki de kendi halinden, hayatından memnun <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olan insanlarda olmayacak birtakım arzular ve isyanlar uyandırmak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">doğru mu? Vicdanınızdan eminim... Düşünürseniz bana hak vereceksiniz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar memurun fazla konuşmak istemediği anlaşılıyordu; fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">misafir, onu bırakmadı. Çok terbiyeli bir tavırla:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bu acı hakikatleri onlara söyleyen yalnız ben olsaydım hakkınız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olurdu beyefendi, dedi, ne çare ki yeni zaman insanları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu hakikatleri birbirlerinden değil, hayattan, gazetelerin şerait-i <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hayatiye, şerait-i iktisadiye dediği şeylerden öğreniyorlar.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bilhassa Büyük Muharebeden sonra bütün dünyada bir garip<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uyanıklık oldu. Şimdi insanlar artık sizin zamanınızın insanları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değil. Gözlerin açılması emelleri, hırsları artırdı. Kimse artık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendi halinden memnun olmuyor. Bu cereyan neticesinde eski <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ahlak kaidelerinin yıkılıp değişmemesine nasıl imkan görürsünüz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey sarardı, dudaklarının ve sakalının hafifçe titrediğini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">belli etmemeğe çalışarak gülümsedi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ben, eski bir insanım. Anlaşmamıza imkan yok. İnsanların<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">paradan başka şeylerle de mesut olacaklarına inanarak yaşadım.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O kanaatle öleceğim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç adam, Ali Rıza Bey'e acır gibi bir tavırla cevap verdi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Tamamıyle haksız değilsiniz. İnsan, mesela ibadet, yahut <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çalgı ile meşgul olmakla; zerzevat, çiçek, yahut çocuk yetiştirmekte<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de bir teselli bulabilir. Ancak bunun için de hiç olmazsa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaşayacak kadar bir para lazımdır. Çiçek meraklısısınız; fakat <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">biraz paranız yok değil mi? Ne kadar uğraşsanız topraktan istediğiniz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">renkte, kokuda bir çiçek alamayacağınıza emin olun...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Babasınız, çocuklarınız var, paranız yok değil mi? Evlatlarınız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ahir ömrünüzde size bir feci yaprak dökümü manzarası seyrettirmekten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gayri saadet vermezler.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Söz, burada bitti. Ali Rıza Bey, yemeğine devam için tekrar <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başını eğdi. Fakat artık lokmalar boğazından geçmiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bilhassa son sözler ona çok fena tesir etmişti. Beş çocuk babasıydı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bunların hiç biri daha tamamiyle meydana çıkmış sayılmazdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu adamın bu acı hakikatleri insanlara şerait-i<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hayatiye, şerait-i iktisadiye öğretiyor demesi pek hoş bir söz <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değildi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bütün hayatını çocuklarına iyi fikirler ve iyi bir ahlak vermeye <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sarfetmişti. Acaba yeni zamanların bu havası onları da sarsacak,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ihtiyar babaya son deminde bir yaprak dökümü mü seyrettirecekti?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, pek gözü kapalı bir adam değildi. Bu korku daha <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evvel de onu birçok kereler yoklamıştı. Fakat hiç bir zaman bu <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kadar yakın tehlike şeklinde görünmemişti. İtikatsiz bir adam <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmasına, gökten beklenecek bir şey bulunmamasına rağmen dua <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ediyor: Yarabbi; sen çocuklarımı muhafaza et! diye ellerini <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-İİ-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>ALİ Rıza Bey, Babıali yetiştirmelerinden bir mülkiye memuru<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">idi. Otuz yaşına kadar Dahiliye kalemlerinden birinde çalışmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Belki ölünceye kadar da orada kalacaktı. Fakat kızkardeşiyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">annesinin iki ay ara ile ölmesi onu birdenbire İstanbul'dan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">soğutmuştu. Suriye'de bir kaza kaymakamlığı alarak gurbete çıkmasına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sebep olmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ekseri tecrübesiz hastalar gibi sanmıştı ki insanın ıstırapları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yattığı yataktan, etrafındaki eşyadan gelir ve yer değiştirmek, onlardan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kurtulmak için en iyi çaredir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, o zamandan sonra bir daha İstanbul'a dönmemiş,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yirmi beş sene muhtelif memuriyetlerle Anadolu'da dolaşmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çok malumatlı, çalışkan bir adamdı. Fakat ne malumatı, ne<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de çalışkanlığı işe yarar cinsten değildi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Arabi ve Farisiden başka İngilizce ve Fransızcayı da bilirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Gençliğinde edebiyatla uğraşmış, mecmualarda takma isimle oldukça<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düzgün gazeller neşretmişti. Sonra felsefe ve tarihe de merak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etmişti. Sade boş zamanlarını değil, biraz da iş zamanlarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kitap okumakla geçirirdi. Bu, onun uzun memurluk hayatında,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">devlet hazinesinden çaldığı yegane şeydi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Titiz denecek kadar temiz, gülünç denecek kadar nazik ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mahçup bir adamdı. Hak yemek, kanuna aykırı bir şey yapmak,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalp kırmak korkusuyla bir türlü iş göremezdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İsterdi ki elinden çıkacak iş, sadece kanuna değil, teamüle,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">insanlık ve nezaket kaidelerine de uygun, yani dört başı mamur<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olsun...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ondan bahsedenler: İyi adam... Peygamber gibi adam... Elini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">öp... dua ettir... İlimden bahsettir... Şiir okut..,. Ne yaparsan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yap... Fakat iş isteme derlerdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evlendiği zaman kırkına yaklaşıyordu. Bir aile kurmak onun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gözünde yeni bir devlet kurmak kadar ehemmiyetli bir işti. Bunun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">için belki de hiç evlenmeyecekti; fakat yakın bir arkadaşı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir gece, akrabasından bir kızı teklif etmiş. Ali Rıza Bey de<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hayır demeğe utandığı için pekala diye cevap vermişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Karısı, talihine pek ağırbaşlı ve temiz bir kadın çıkmıştı. Yirmi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaşında olduğunu temin etmelerine rağmen ferah ferah yirmi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beş vardı. Ali Rıza Bey, nüfus işlerinde -devletin başka hiç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir şubesinde gösteremediği- bir faaliyet gösterdi. Yedi sene<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">içinde birbiri ardı sıra dört çocuğu dünyaya geldi. Nihayet dört<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">senelik bir dinlenme müddetinden sonra da -elli yaşına girdiği<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gün- son bir kızla çocuklarının sayısı beşi buldu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bazı boş vakitlerinde hala kıtalar, gazeller yazan Ali Rıza Bey'in<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sevdiği bir teşbihi vardı: Vak'aları coşkun bir sesle, kendini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uzaktan bu seli seyreden bir insana benzetirdi. Büyüyecek bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">memur olmasına rağmen hiç bir zaman bu sele katılmayacak,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hayatta daima bir seyirci mevkiinde kalacaktı... Fakat onun kanaatince<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu seli ezeli yatağından çevirmeye çalışmak boş bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">emekti. Bu, böyle gelmiş, böyle gidecekti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ancak, birbiri ardı sıra gelen bu beş çocuk, Ali Rıza Bey'i<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu vaziyeti değiştirmeye mecbur etti. Büyütülecek beş çocuğu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olan bir adam, hayata karşı bir kayıtsız seyirci mevkiinde kalamazdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O zamandan itibaren eski gevşek ve emelsiz memur gitti,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yerine çocukları için her fedakarlığı göze almış bir gayretli aile<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">babası çıktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çocukları için geceli, gündüzlü didinmek onu yormuyor, bilakis<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mesut ediyordu. Yalnız bir düşüncesi vardı: Acaba fazla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geç kalmamış mıydı?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bazı yorgun ve bedbin saatlerinde bu düşünce, onu biraz rahatsız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ederdi. Fakat bu fikir üstünde fazla durmaz:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Kuvvetli bir vücudum var... Bir kaza ölümüne uğramazsam<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">daha ferah ferah yirmi sene yaşar ve çalışırım, diye kendini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">teselli ederdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu yirmi sene son derece geniş tutulmuş bir hesaptı. Pek sıkıya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gelirse bunun yarısı kadar bir zaman da ona yetebilirdi. Gerçi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">son numara çocuğu olan Ayşe çok vakitsiz gelmişti. Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bunda o kadar korkulacak bir şey yoktu. İcabederse ona ait olan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vazifelerini büyüklerine de bırakabilir, gözü arkada kalmazdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Elverir ki onlar düşündüğü gibi yetişmiş olsunlar...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat hiç akla gelmeyen bir vaka, Ali Rıza Bey'in bu hesaplarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">altüst etmiş, onu elli beş yaşında devlet memuriyetinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çekilmeye mecbur bırakmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>O zaman, Trabzon sancaklarından birinde mutasarrıftı. Bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gün bir kadın kaçırma vakası olmuş, kadının kocası ile onu kaçırmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalkan adam bıçakla birbirini yaralamışlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Koca, arkasız bir çiftçi; öteki bütün kasaba halkının tuttuğu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir eşraf oğlu idi. Onun için asıl kabahatlinin kollarını sallaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sallaya ortada dolaşmasına göz yummak ve namusuna kastedilen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">adamı -göğsündeki yaralarıyla- hapse atmak lazım geldi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Etliye, sütlüye karışmamayı öteden beri meslek edinen Ali Rıza<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bey, bu meselede ateş kesilmiş, kendini attırıncaya kadar uğraşmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ne yapsın? Bu, bir hak, bir vicdan ve namus işi idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Vazifesini yapmakta kusur ederse Allah onu çocuklarında cezalandırırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, İstanbul'da bir zaman işsiz gezdi. Hazır parası<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yoktu. Beş çocuk babası bir mutasarrıf, ne artırmış olabilirdi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bereket versin Bağlarbaşı'nda babadan kalma eski evi vardı. Karısının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">birkaç parça mücevherlerini satarak onu tamir ettirdi ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuklarını barındırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, yeniden bir memuriyet almak için Babıali koridorlarında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dolaşmaya başlamıştı. Bir gün Dahiliye Nazırı'nın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">odasından çıkan uzun boylu bir genç yaklaştı, öpmek için eline<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sarılarak:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Beni tanımadınız mı hocam? Eski talebeniz Muzaffer, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, dikkatle bakınca onu hatırladı: Bir tarihte vilayetlerden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">birinin idaresinde, beş altı ay, hasta bir tarih hocasına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vekalet etmişti. Bu Muzaffer o zaman mektepte talebeydi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Çok zeki ve çalışkan bir çocuk olduğu için Ali Rıza Bey'de iyi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir tesir bırakmıştı. Serbest bir tavırla Dahiliye Nazırı'nın yanından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çıkmasına, koridorlarda yürekli yürekli gülüp söylemesine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bakılırsa bu genç, her halde çok ilerlemişti. Biraz sonra Ali<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Rıza Bey bu tahmininde aldanmadığını gördü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Muzaffer, iki büyük şirkette meclis-i idare azası ve Altın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Yaprak Anonim Şirketinin umumi müdürü idi. Eski hocasının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vaziyetini öğrencine ona bir teklifte bulundu. Bu yaştan sonra<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tekrar gurbete çıkması doğru değildi. Bilhassa Mısır ve İngiltere<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ile iş yapan şirketin Arapça ve İngilizce bilen bir memura ihtiyacı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vardı. Hocasının ne kıymetli bir insan olduğunu biliyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Eğer o isterse, devletten alacağı parayı, hatta daha fazlasını, şirketten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de alabilirdi. Ali Rıza Bey, bu teklifi büyük bir sevinçle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kabul etti. Şirket, ona devletten alacağının fazlasını değil, eksiğini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de verse öpüp başına koyacaktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Artık İstanbul'dan çıkmayı istemiyordu. Çocukları büyümüştü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Onları eskisi gibi peşine takıp memleket memleket gezdiremezdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Eski mutasarrıf, beş seneden beri Altın Yaprak Anonim Şirketinin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">en iyi memuru olmuştu. Sabahtan geceye kadar durmadan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çalışıyor, üç kişi kadar iş çıkarıyordu. Bunun başlıca iki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sebebi vardı: Birincisi Muzaffer'i yaptığı iyiliğe pişman etmemek,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ikincisi gördüğü işin tercümeden, zevalsiz bir elçilikten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ibaret olması, kelimelerden başka kimsenin hakkını tehlikeye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düşürmemesi..<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-İİİ-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İHTİYAR bir odacı, Ali Rıza Bey'in yanına geldi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bey, bir kadın gelmiş, seni görmek istiyor; Leman Hanımın'ın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">annesi imiş, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Leman, şirketin daktilosu idi. Ali Rıza Bey'in on, on iki sene<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evvel vilayetlerden birinde tanıdığı bir orman müdürünün kızı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">idi. O zaman, yedi, sekiz yaşlarında bir çocuktu. Arasıra kızlarıyla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oynamaya gelirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir sene evvel Üsküdar iskelesinde Ali Rıza Bey'in karşısına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">güzel bir genç kız çıkmış: Ben kızlarınızın arkadaşı, Leman'ım<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bey amca diye teklifsizce elini öpmüştü. Leman beş sene<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evvel babasını kaybetmişti. Şimdi, annesiyle beraber Fındıklı'da<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oturuyordu. Geçinmek için çok sıkıntı çekmişlerdi. Genç kızın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açıkça halini söylemesi Ali Rıza Bey'e dokundu. Gerçi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">babasıyla pek sıkı fıkı bir ahbaplığı yoktu; fakat Leman'ın kendi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocukları yaşta kimsesiz bir kız olması ihtiyar adamda derin bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yardım arzusu uyandırmaya kafi geldi. Leman düzgün bir tahsil<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görmemişti; fakat okuyup yazıyordu. Fazla olarak biraz da<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">daktilografi öğrenmişti. Ali Rıza Bey, ne yaptı yaptı, onu 45 lira<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aylıkla şirkete aldırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adamın bu genç kıza etmek istediği iyilik bundan da<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ibaret değildi. Leman'a babalık etmek, bu yaşta kimsesiz kızları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tehdit eden tehlikelerden onu korumak istiyordu. Bugün bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kızcağızın başına gelen şey yarın da kendi çocuklarının başına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gelebilirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu babalık ve hamilik vazifesine büyük bir gayretle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başlamıştı. Fakat, birkaç hafta sonra teessüfle gördü ki bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">işte hayli geç kalmıştır.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Leman, belki temiz bir kızdı; fakat çok hafif ve cahildi. Kendini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">idare etmesini bilmiyor, şirketteki memurlara münasebetsiz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şakalar ediyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, birkaç defa ona nasihat verdi. Genç kız, onu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dinlerken hak verir, yaptıklarından utanır gibi görünürdü. Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yarım saat geçmeden yine eski münasebetsiz şakalara<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bir gün dayanamayarak onu çıkışacak olmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Genç kız, derhal titizlenmiş, kimsenin kahyalığına tahammül<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">edemeyeceğini anlatmıştı. Ali Rıza Bey, onu şirkete<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yerleştirmekle, Allah razı olsun, büyük bir iyilik etmişti, fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bunu ikide birde başına kakması, her yaptığına karışması doğru<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olamazdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, başını önüne eğerek acı acı gülümsemiş: Siz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bilirsiniz çocuğum, darılmayınız demişti. İhtiyar adam, Leman'ın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">o gün bugündür ne adını anıyor, ne yüzüne bakıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Yalnız onu bazen rezalet halini alan hoppalıklarını gördükçe:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ne dedim de onun buraya gelmesine vasıta oldum? diye kendine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kızıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Leman, sekiz, on günden beri şirkette görünmüyordu. Galiba<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hasta idi. Fakat, nedense fazla arayıp sormak içinden gelmemişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Leman'ın annesi, şimdiye kadar hiç yüzünü görmediği bu kadın,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendisinden ne istemeye gelmiş olabilirdi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, koridorda eski siyah çarşaflı, kısa boylu bir kadın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gördü. Evvela yüzüne bakmaya cesaret edemeyerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hoş geldiniz hemşire hanım bir emriniz mi var?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Diye sordu. Kadın, birdenbire cevap vermedi. Vücudu, elleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sıtma tutmuş gibi titriyordu. İhtiyar adam, hayretle gözlerini kaldırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ağlamaktan gözleri şişmiş bitkin bir çehre gördü. Aklından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fena bir ihtimal geçti. Leman'a olan bütün kinini unutarak:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Çocuk nasıl?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Dedi. Kadın, ağlayarak cevap verdi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Leman, iyi fakat keşki ölmüş olsaydı!...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, biraz sonra hakikati öğrenince ihtiyar anaya hak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">verdi: Evet, keşki Leman, bu felakete uğrayacağına namusu ile<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ölseydi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hakikat şu idi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Müdür Muzaffer Bey, baştan çıkarmış... Leman on gün evvel:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Adada bir arkadaşımın düğününe davetliyim, üç dört gün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gelmiyeceğim diye annesinden izin almış... Bir hastanede çocuk<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düşürmüş! Dün bir deri bir kemik halinde eve getirip bırakmışlar...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Annesine her şeyi olduğu gibi söylemiş...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'e, inme iner gibi oldu. Durduğu yerde elleri,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ayakları karıncalanıyor, kızı baştan çıkaran kendisi imiş gibi çılgın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir korku ve utanma içinde yüzünü kapayarak: Vah, vah,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vah... diye dövünüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar kadın, onun ayaklarına kapanmak ister gibi tavırlarla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yalvarıyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Sizden başka kimsemiz yok. Bizim halimiz ne olacak? Bize<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir akıl öğretin. Siz de evlat sahibisiniz...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'in teessürü bir çapkının kızı mahvetmesinden değil,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu işe dolayısıyle kendisinin vasıta olmasından ileri geliyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Öyle ya, bu kızı şirkete almasıydı bu felaket olacak mıydı?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">İhtiyar kadın, sırf başka kimse tanımadığı için, eski bir aile dostu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diye, ona koşup gelmişti. Fakat Ali Rıza Bey, onun sözlerinde:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Yaptığını temizle! der gibi bir mana buluyordu. İhtiyar adam,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">biraz kendine geldikten sonra kadını teselli etti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hemşire hanım... Size Merak etmeyin! diyemem. İşin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nereye varacağını şimdiden kestiremiyorum. Fakat elimden geleni<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yapacağım. Benim tanıdığım Muzaffer Bey, insan bir çocuktur.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bir genç kızın göz göre göre mahvolmasına vicdanı razı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olamaz. Umarım ki Leman'ı nikahla alır. Yaptığı fenalığı tamir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eder... Müteessir olmayın... İnsanlarda iyilik asıldır.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şimdiye kadar dört duvar arasında yaşamış bu saf ve cahil<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kadın, insanlarda iyiliğin asıl olduğuna, nedense bu güngörmüş,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">saçlı sakallı idare adamı kadar inanmak istemedi ve geldiği<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi ağlaya ağlaya şirketten çıkıp gitti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-İV-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İŞ, başa düşmüştü. Vakit geçirmeden Muzaffer Bey'le görüşmek,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu zavallı insanlarla beraber kendi namusunu da temizlemek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">lazım geliyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'in fikrine göre, müdür, kendi getirdiği ve himaye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ettiği bir kıza sataşmakla doğrudan doğruya onun namusuna<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kastetmiş oluyordu: Birkaç ay evvel sekiz on lira bir zam<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görmüştü. O sıralarda Şirket'in sarhoş ve ahlaksız bir memurunun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Elbette velinimetler dururken bizim aylığımıza zammedilecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değil ya! diye söylendiğini kulağıyla işitmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, o zaman bu söze fazla ehemmiyet vermemişti;<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fakat şimdi, onu büyük bir dehşetle hatırlıyor, ona büsbütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başka bir mana veriyordu. Herkes, kendisi gibi vurdumduymaz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değildi. Başkaları, müdürle Leman arasındaki münasebeti şüphesiz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çoktan sezinlemişler, bu işte onun da parmağını görerek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">haksız yere günaha girmişlerdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Görünüşte hala ona hürmetle muamele eden bu insanlar, arkasından,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kimbilir, neler söylüyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu yaştan ve bu kadar temiz bir hayattan sonra bu da mı başına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gelecekti?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir aralık Muzaffer'i hiç görmeden çıkıp gitmeyi de düşündü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Yapılacak şeylerin en temizi muhakkak ki buydu. Fakat bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fikir üzerinde fazla durmadı. Viran olan hanede evlad-ü ayal<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vardı. Sonra müdürün bu meseleyi namuslu bir adama yakışacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tarzda halledeceğinden şüphe edemiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Aksi gibi o gün şirketin en gaileli bir günü idi. Müdürün odası<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arı kovanı gibi işliyordu. Ali Rıza Bey, sıcağı sıcağına Muzaffer'le<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görüşemezse cesaretini kaybetmekten korkuyordu. Sonra,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tereddüt içinde geçecek gecenin dehşetini gözü önüne getirdi ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">icabederse karanlığa kadar beklemeğe karar verdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar memur, o gün akşama kadar çalışmadı; oturduğu yerde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Muzaffer'e söyleyeceği şeyleri hazırladı. Aklına öyle şeyler geliyordu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ki, tesirlerine kendi de dayanamayıp ağlıyor, mendilin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ucuyle ikide birde gözlerini siliyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, yaz, kış, işi olsun olmasın her gün saat dokuzda<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vazife başında bulunuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Buna mukabil akşamları herkesle beraber şirketten çıkmaz,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gün batıncaya kadar çalışırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Müdür, onu bu saatte karşısında görünce:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hocam, yine geç kalmışsınız, dedi, kendinize hiç acımıyorsunuz...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bir işiniz varsa yarına bırakalım.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Muzaffer Bey, ihtiyar memurun ne kadar iltifat görse şımarmayacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir adam olduğunu bildiği için ona herkesten başka<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">türlü muamele ederdi. Her zamanki hürmetle ayağa kalkarak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yanına oturttu, sigara verdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, saatlerden beri hazırladığı nutku birdenbire<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">unutmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Başının içi bomboştu. Buna mukabil mutlaka konuşmak lüzumunu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kuvvetle hissediyor, rastgele bir şeyler geveliyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Muzaffer Bey, onun ne dediğini, ne istediğini birdenbire anlayamamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Gülümseyerek, önündeki bir zarfın kenarına rakamlar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yazarak onu dinliyordu. Fakat, biraz sonra ayakları suya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">erince birdenbire irkildi, yavaş yavaş çehresini ve tavırlarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değiştirmeye başladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, onun kızaracağını, ezilip büzüleceğini ummuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O, bilakis çarpışmaya hazırlanan bir adam gibi sert bir tavır<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">alıyor, gözlerini Ali Rıza Bey'in gözlerine dikerek adamcağızı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">büsbütün şaşırtıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar memur, yüreğindeki sıkıntıya, başındaki şaşkınlığa rağmen,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir an içinde anladı ki, karşısındaki insan, senelerden beri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaptığı hayalden büsbütün başka bir insandır; şimdiye kadar gördüğü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">güzel muamele, sırf zararsız, terbiyeli bir ihtiyarcık addedilmesinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ileri gelmiştir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evet, bu korkunç bir aldanıştı. Zavallı adam, uzaktaki bir kayaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karşıdan seslenmiş, ondan aldığı tatlı cevapların, kendi yumuşak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve nazlı sesinin akislerinden başka bir şey olmadığını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">anlayamamıştı. Şimdi bu kayaya eliyle dokunuyor ve onun nasıl<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir madenden yapıldığını anlıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Partinin kaybolduğuna şüphe yoktu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Muzaffer, kendine ait işlere başkalarının burnunu sokmasına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">müsaade edecek; hayatıyle, menfaatiyle oynatacak adamlardan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değildi. Ali Rıza Bey, bunu bildiği halde bir türlü duramıyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir girdaba düşmüş de kurtulamıyormuş gibi hep aynı dairenin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">içinde dönüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Müdür Bey, biraz daha bekledikten sonra sözü rastgele bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yerinden kesti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Anladım, müsaade ederseniz, biraz da ben söyleyeyim, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Size olan hürmetimden, muhabbetimden şüphe etmezsiniz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Siz, fevkalade iyi, bu asırda, bu dünyada emsali bulunmayacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kadar başka bir insansınız. Yalan söylemeyeceğim, Leman vakası<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">doğrudur. Böyle bir şey olmamalı idi.! Ben de istemezdim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat ne yapalım oldu. Mamafih, inanınız ki bu vaka zihninizde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">büyüttüğünüz kadar fevkalade bir şey değildir. Anladığıma <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">göre, bana bu kızla evlenmeyi teklif ediyorsunuz. Açık söyleyeyim,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">buna imkan yoktur. Çünkü bu Leman Hanımı ilk baştan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çıkaran ben değilim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu söz, Ali Rıza Bey'e bir kırbaç gibi tesir etti. İhtiyar adam,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yerinden doğrularak:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Beyefendi oğlum... günahtır... Leman, ne de olsa parmak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kadar bir kız çocuğu ki...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Diye bir şeyler söylemek istedi. Fakat Muzaffer, tekrar onun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sözünü kesti, ihtiyarın sadeliğine gülümseyerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Beyefendi, emin olun, size yalan söylemiyorum. Leman<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zannettiğiniz gibi masum bir kız değildi... Önüne gelenle düşüp<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalkıyordu. İsterseniz bunu size ispat da edebilirim. Hatta doğacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuğun babası olduğum da şüpheli idi. Fakat her nedense,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">belki de mevkiim sebebiyle, o şeref öteki babalardan ziyade<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bana layık görülmüştür. Ah, Ali Rıza Bey, dünya keşki sizin bildiğinize<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">benzeseydi!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Müdürün ısrarlarına rağmen Ali Rıza Bey, titreye titreye ayağa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalkmıştı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şimdi, bu zavallı kıza yapılacak hiç bir şeyiniz yok mu?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu suali hala vicdanınızın temizliğinden şüphe etmediğim için<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">soruyorum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ona ancak para yardımında bulunabilirim... Nitekim bunu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendisiyle de konuştum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bu kadar mı?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bu zamanda bir insana para yardımından daha ciddi bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">muavenet olabileceğine emin misiniz?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç adam, bunu hafif bir merhamet ve istihza ile söylemişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat tekrar tavrını değiştirerek tatlı bir ciddiyetle sordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hocamsınız; bu itibarla biraz babam sayılırsınız, ben de<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">size bir sual soruyorum. Bu vaziyette bir kadını nikahıma almamı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">siz münasip görür müydünüz? Biraz evvel sizin bana söylediğiniz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi ben de sizin vicdanınızdan, insanlığınızdan şüphe<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etmediğim için size soruyorum. Siz, bir babasınız. Benim yaptığımı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oğlunuz yapmış olsaydı bunu ona da tavsiye eder miydiniz?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Leman gibi bir maceradan arta kalmış bir kızı gelin diye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evinize kabul eder miydiniz?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, fena halde sarsılmıştı. Bir an gözlerini kapayarak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düşündü. Bu işi yapan hakikaten kendi oğlu olsaydı Leman<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi şüpheli bir kızı evine, kendi masum çocuklarının arasına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sokar, ona gelinim der miydi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam hayır demekle davasını birdenbire kaybetmiş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olacaktı. Fakat buna rağmen, zaten ümitsiz olan bu davayı kaybetmeyi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yalan söylemeye tercih etti; mayus bir tavırla:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hakkınız var, dedi, razı olmazdım.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Müdür, onu nazik bir yerinden yakaladığına memnun, daha<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kıskıvrak bağlamak isteyerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- O halde, dedi, bahusus, benim de bir talebeniz, bir evladınız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olduğumu düşünerek?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Mutlaka istediği gibi bir cevap bekleyerek ihtiyarın gözlerine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bakıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat Ali Rıza Bey, dargın bir inatla başını önüne eğdi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Oğlum böyle bir iş tutsaydı yapacağım şey açıktı: Onu reddederdim,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir daha yüz yüze gelmezdim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ali Rıza Bey, biraz tabii olalım. Bu kız, mutlaka bir parti<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vurmak, benimle evlenmek istiyordu. Bu, kabil olmadı; fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">buna mukabil kendisine mümkün olduğu kadar yardım edeceğim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Aylığı artacak, ayrıca bir tazminat da vereceğim. Kendi de,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">annesi de sıkıntıdan kurtulacak.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Müdür, Ali Rıza Bey'in yanına gelmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hafif hafif omuzlarını okşuyor, gönlünü almaya çalışıyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ne kadar güzel kalplisiniz. Emin olun ki bu derecesi fazla...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Adamakıllı üzülüyorsunuz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, gözlerini yerden kaldırmayarak mahzun mahzun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gülümsüyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Üzülüyorum. Muhakkak ki çok üzülüyorum. Fakat zannettiğiniz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi o kıza değil, kendi çocuklarıma üzülüyorum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Kendi çocuklarınıza mı, ne münasebet?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Çünkü bu vak'a üzerine sizden ayrılmaya mecburum. Çocuklar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">belki aç kalacaklar da...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Muzaffer Bey, bunun bir naz, kuru sıkı bir tehdit olmadığını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">derhal hissetmişti. Fakat anlamıyor, inanmıyor gibi göründü:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ne söylüyorsunuz, dedi, size ne yaptım? Benden ne fenalık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gördünüz?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, değişmesine imkan olmayan kararlarını verdiği <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sükunetle ve biraz evvelki karışıklığa mukabil büyük bir intizam<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ile söylemeye başladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bilakis, sizden çok iyilik gördüm. En müşkül bir zamanda<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">elimden tuttunuz. Bana daima nezaketle, hürmetle muamele ettiniz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bunun için size minnettarım. Fakat, bu vak'adan sonra<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nasıl burada kalabilirim? Biraz evvelki sözlerimi hatırlayınız.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Oğlum böyle bir iş tutsaydı onu reddederdim, artık yüz yüze<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gelmezdim demiştim, değil mi? Siz de başka bir evladımsınız.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Demek sizi de reddetmeye mecburum. Siz, buraya benim vasıtamla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">girmiş bir kıza el uzattınız. Ben size kadın getirmiş bir insan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mevkiinde kaldım. Hakikat böyle olmasa bile bunu herkese<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nasıl anlatırsınız? Leman'ın anası gibi benim ve benim çocuğumun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">da bu kapıdan yiyeceğimiz ekmek artık temiz ekmek olamaz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Muzaffer Bey, işin ciddiliği karşısında hakikaten telaşlanmıştı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hocam, rica ederim, müsaade edin, ben de söyleyeyim, diye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sözünü kesmek istiyordu. Fakat Ali Rıza Bey inatla başını sallayarak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">devam etti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hacet yok, söyleyeceklerinizi biliyorum. Bunlar belki doğrudur<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">da... Fakat bunlar benim ihtiyar kafamın alacağı şeyler değil...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Müdür, ihtiyar memurun inadını kıramayacağını anlayınca:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hocam, bari size başka türlü bir yardımda bulunmama müsaade<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">edin, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bir çocuk sadeliğiyle gülümser gibi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Artık sizden hiç bir şey kabul edememeye mecburum, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Üzülmeyin, ne yapalım? Büsbütün ölmedim ya, elbet bir çaresini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">buluruz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Tekrar görüşürüz değil mi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Elbet çocuğum, ona ne şüphe?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, böyle söylemekle beraber bir daha onunla mahşerde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bile yüz yüze gelmeyeceğini gayet iyi biliyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-V-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>ALİ Rıza Bey, o akşam son vapura kaldığı için otobüs bulamamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu, onun ilk defa başına gelen bir şey değildi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şirkette geciktiği akşamlar kırk, elli kuruşu gözden çıkararak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir paraşola binerdi. Ne yapsın, bu, bir meslek mecburiyeti idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O akşam da iskeleden çıkınca dalgın dalgın arabaların durduğu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yere doğru yürümüştü. Fakat birdenbire işsiz, aylıksız bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">adam olduğunu hatırladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Artık böyle lükslere hakkı kalmamıştı. Yolunu çevirdi. Üç,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beş ayak satıcısı işportalarındaki son yemişleri ve zerzavatları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir an evvel satıp gitmek için alabildiğine bağırıyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, onların önünde biraz oyalandı. Malların en kötüsü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve çürüğü kalmıştı amma fiyatlar da sabahkine nispetle,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yarı yarıya düşmüştü. Bundan sonra alışverişi bu saatlerde yapmalı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">idi. Ah, niçin bu ince hesaplara daha evvel akıl erdirememişti?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Gittikçe tenhalaşan Üsküdar sokaklarını ağır ağır geçti. Karacaahmet<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mezarlığının yokuşunu tırmanmaya başladı. Ali Rıza<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bey'in, öteden beri yola yüzü yoktu. Hele yokuşları karşıdan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gördüğü vakit göğsü tıkanırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Böyle olduğu halde bu en yorgun olması lazım gelen gecede<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vücudunda garip bir kuvvet duyuyordu. Bir aralık yol kenarındaki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">taşlardan birine oturmayı düşündü. Fakat buna cesaret edemedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu korku, yolun tenhalığından yahut etrafındaki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mezarlardan ileri gelmiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bilakis, her zaman oldukça vehimli bir adam olmasına rağmen,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu gece, tehlikenin her türlüsüne karşı içinde büyük bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kayıtsızlık ve pervasızlık vardı. Fakat oturup düşünmeye başlarsa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">servilerin arasında, etrafındaki gecenin derinliğinden umulmaz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir ümitsizlik gelip çökecek ve bu ye'sin pençesinden bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">daha kendini kurtaramayacak sanıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'in evi o gece her zamankinden ziyade aydınlık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibiydi. Bunu evvela uzun müddet karanlıkta yürümüş olmaktan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ileri gelen bir vehim sandı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat, daha ziyade yaklaşınca anladı ki bu gördüğü; hakikattir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Evinde bu gece anlaşılmaz bir fevkaladelik vardı. Bahçe kapısı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açıktı. İçerde ağaçların arasında fenerler yanıyordu. Daha<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">epeyce uzakta Ayşe'nin ince sesi ile geliyor! diye haykırdığını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">işitti. Kızları, hatta daha garibi, pek ehemmiyetli bir iş olmadıkça<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bahçeye bile çıkmayan karısı onu karşılamak için sokağa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">koşuyorlardı. Bunun sebebi neydi acaba? Bu gece, bu evin onu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">her zamandan daha karanlık ve sessiz karşılaması lazım gelmez<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">miydi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fevkalade şaşırmasına rağmen ne Ali Rıza Bey bir şey söylüyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ne de onlar bir şey söylüyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ayşe, heyecanla babasının elini yakalamış, acele acele onu içeri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">götürüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Nihayet, bahçedeki çardağın altına kurulmuş süslü bir sofra<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başında ona müjdeyi verdiler.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Büyük oğlu Şevket, müsabakayı kazanmış, yüz lira aylıkla bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bankaya memur olmuş.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, o gün ikinci defa olarak gözlerini gökyüzüne<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kaldırdı. Bu, ne tesadüftü ya Rabbi! Yüz lira... Hemen hemen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendi kaybettiği aylığa yakın bir para. Muharebe ederken vurulmuş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir asker gibi kendi düştüğü yerden bir başkasının kalktığını,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">omuzlarından ağırlığını, elinden silahını alarak çarpışmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">devam ettiğini görüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, oğlunu en küçük yaştan beri: Benden sonra<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu ailenin babası sensin; ben ölünce sen benim yerime geçeceksin!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diye büyütmüştü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, oğlunun nahif, kumral başını göğsüne çekmiş,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gözlerindeki yaşları bir türlü saklayamıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çocuklar, o güne kadar babalarının ağladığını görmemişlerdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hepsi de bu yaşları sevinçten, iftihardan geliyor, sandılar.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-Vİ-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>ŞEVKET, Ali Rıza Bey'in büyük oğlu idi. Yirmi yaşını iki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ay evvel bitirmişti. Tahsili oldukça düzgündü. Bilhassa iyi lisan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bilirdi. Fakat bunu bütün gezginci memur çocukları gibi iki, üç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">seneden fazla devam edemediği mekteplerden ziyade babasının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gayretine borçlu idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu ilk çocuğu ile, çiçek meraklısı bahçesi ile oynar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi oynamış, onu ancak kendi hayalinde yaşayan mükemmel<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">insan modeline göre işlemişti. Büyük bir kısmı bugüne, hatta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dünyanın hiç bir gününe yarar şeyler olmamakla beraber Şevket,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">pek çok şeyler öğrenmişti. Ali Rıza Bey'in fikrince onun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tam bir insan olması için bir de yüksek tahsil lazımdı. Ne çare<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ki kader buna müsaade etmemişti. Buna rağmen Şevket'e yarım<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir eser de denemezdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çünkü bu yaşında, değil İstanbul'un, Avrupa'nın yüksek mekteplerinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">okumuş gençlerle baş koşuyor, ihtiyar babasının en<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bunaldığı bir saatte imdadına yetişiyordu. Göklerden gelmiş bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yardıma benzeyen son muvaffakiyet, bunun en parlak bir delili idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat Ali Rıza Bey'in asıl tesiri Şevket'in kafasından ziyade<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalbinde olmuştu. İhtiyar memur, dünyada her şeyden şüphe<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eder, oğlunun ahlakından şüphe etmezdi. Ona göre Şevket, dünyanın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hiç bir kuvvetinin kırıp kirletemeyeceği bir elmas parçası idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Altın Yaprak Anonim Şirketini bu kadar pervasız bir şekilde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tekmelemesinin asıl sebebi de bu çocuğa güvenmesiydi. Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ne de olsa beklediği imdadına bu kadar çabuk geleceğini ümit<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">edemezdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket, babası gibi mağrurdu. Belki kazanamam, küçük düşerim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düşüncesiyle müsabakaya girdiğini ailesinden saklamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evdeki aydınlığa, bahçedeki sofraya gelince, bu Şevket'in çok<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eski bir vaadi idi. Ali Rıza Bey, onu ilk mektebe başlattığı gün:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Şevket, büyüyüp memuriyete geçtiğin gün senden bir hindi ziyafeti<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">isterim. demişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Aradan geçen uzun senelere rağmen, vaadini unutmamış, o<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sabah gazetede müsabakayı kazananların başında ismini okuyunca<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ilk işi çarşıya koşup bir hindi almak olmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu ziyafetin hazırlığında büyük, küçük bütün ev halkının payı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vardı: Hayriye Hanım, büyük kızı Fikret ile mutfakta çalışmış,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Leyla ile Necla sofrayı hazırlamışlar, Ayşe, komşu bahçelerden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">demet demet çiçek toplayıp getirmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, biraz evvelki ye'sini tamamıyla unutmuştu. Yalnız,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sofraya kendi için hazırlanan baş iskemleye oturacağı vakit<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir şey düşünerek durdu. Sonra, dikkatle oğluna gülümseyerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şevket, seninle yerimizi değiştireceğiz, dedi. Sen baba, ben<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ailenin büyük çocuğu olacağız.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Herkes, şaşırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat o, inad ediyor, emrediyor; oğlunu kolundan çekerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Öyle istiyorum... Bana itaate borçlusun... diyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, mecburiyet karşısında, tahtını oğluna terkeden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir hükümdar tavrıyle Şevket'i yerine oturttu. Kendi, onun soluna,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karısının yanına geçti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ailede, onun yeri ergeç orası olacak, diyordu. İşitiyor musunuz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuklar?... Zamanı geldiği vakit benim yerime onu baba<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tanıyacaksınız, onu sayacaksınız.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, uğradığı felaketi, bu son sözleri söylerken sesine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">verdiği ağır manadan başka bir şeyle hissettirmedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Daha bu geceden çoluğu çocuğu telaşa düşürmekte mana yoktu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bilhassa Şevket, sırtına yüklenen ağır mesuliyeti haber almadan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">son bir gece rahat ve mesut uyumalıydı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-Vİİ-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>ALİ Rıza Bey, karısı ve büyük oğlu ile beraber erken uyanmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">alışmıştı. Üçünün de sokakta ve evde ayrı ayrı vazifeleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olduğu için öyle yapmaya mecburdular.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat kızlara henüz dünya gailesi çökmemişti. Onların birkaç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">saat yatakta tembellik etmelerinde şimdilik bir zarar yoktu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Artık, kendisi evin bu tembelleri arasına karışmış olmasına rağmen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">o sabah, yine güneşten evvel kalkmıştı. Her günkü gibi eline<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir kitap alıp pencerenin önüne geçti. Fakat bir türlü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">okuyamadı. Karısı ateşi yakıp sabah çayını hazırlayıncaya kadar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açık bir sayfanın karşısında düşündü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kahvaltıdan sonra Hayriye Hanım, kocasının öğle yemeğini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hazırlamaya başlamıştı. Ali Rıza Bey, kızararak:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- İstemez hanım, zahmet etme... dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Onun vapur işlemeyecek kadar fırtınalı zamanlarda bile bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gün işinden kalmadığını bilen Hayriye Hanım telaşa düştü:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- İşe gitmeyecek misin bey?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hayır, gitmeyeceğim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bunu söylerken hocasına kızdığı için mektebe<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gitmek istemeyen suçlu çocuklara benziyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Niçin?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, biraz evvel yanına oturduğu Şevket'in yüzünü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">okşadı. Heyecanını belli etmemeye çalışarak:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şevket'e danışacak bir meselem var, dedi. Oğlum, beni iyice<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dinledikten sonra hükmünü verecek... O, ne derse kabul etmeye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hazırım.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, öyle bir ses, öyle bir tavırla söz söylüyordu ki,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karısı ile oğlu bunların şaka mı, yoksa sahi mi olduğunu anlayamıyorlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">birbirlerine bakıyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, vak'ayı olduğu gibi anlattı. Oğlu ile açık seçik<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şeyler konuşmaya alışık olmadığı için hikayenin ayıp taraflarına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geldikçe gözlerini başka taraflara çeviriyor, sesini ağırlaştırıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hayriye Hanım'ın yüzünden şaşkınlıktan başka bir şey<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">okumak kabil değil. Fakat Şevket, babasını dinlerken yavaş yavaş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">heyecanlanıyor, kara gözleri garip bir ateşle parlamaya başlıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Babası: Bu vaziyet karşısında istifadan başka bir şey<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yapabilir miydim? diye sözünü bitirdiği vakit, o, hiç tereddüt<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etmeden:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- İyi ettin baba!... dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu seste öyle bir isyan vardı ki, Ali Rıza Bey, ağlaya ağlaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oğluna sarılmamak için kendini zor zaptetti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Mahçup bir tavırla boynunu bükerek asıl sualini sordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Yalnız, bir şey var ki, onu da konuşmak lazım oğulcuğum...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu şirket, benim için son bir ekmek kapısı idi... Beni bilirsin.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kollarımı kavuşturup oturmak istemem... Belki artık iş bulamam...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kardeşlerin daha meydana çıkmış sayılamaz... Benim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tekaüt maaşım pek az... Ailenin bütün yükü senin omuzlarına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yıkılacak... Bu, sana ağır gelmez mi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket, babasının bu tereddüdüne adeta isyan etti. Yirmi bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaşının ölçüsüz cesareti ile göğsüne vuruyor:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bunu söylemeye nasıl dilin varıyor baba? Benden şüphen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mi var? İcabederse daha başka türlü de çalışırım. Kardeşlerimi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nasıl olsa meydana çıkarırız! diyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket, dün gece sofrada babasının yerine niçin oturduğunu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şimdi anlamıştı. Vak'aya canı sıkılmak şöyle dursun, bu yaşta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir aile babası mevkiine geçtiği için adeta gururlanıyordu. Baba,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oğul heyecanla birbirlerine öptüler.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey biraz sonra karısı ile yalnız kaldığı zaman<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">memnuniyetinden gülerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bir baba için bu, ne saadet! dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ağır ağır sofrayı temizlemekle meşgul olan Hayriye Hanım,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başını çevirmeden:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Evet... öyle... dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kadının çehresi nedense çatkındı, sözler adeta ağzından dökülüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey kuşkulandı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Neye öyle yarım ağızla cevap veriyorsun?... diye sordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hayriye Hanım, hafifçe titizlenerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Yarımı, bütünü var mı? Evet... öyle... diyorum! dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Yok amma, başka türlü söylüyorsun.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kadın, işini bırakarak Ali Rıza Bey'e döndü:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Darılma amma, sen ihtiyarladıkça tuhaflaşıyorsun.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şuna açıkça bunuyorsun desene!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bunu söylerken karısından bir protesto bekliyordu; fakat o,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">cevap vermeden arkasına döndü. İş ciddileşiyor, sebebini bilmediği<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir korku, Ali Rıza Bey'in yüreğini sıkmaya başlıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, arasıra merhamet, yahut yüz yumuşaklığı sebebiyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">birine para kaptırdığı yahut evine lüzumsuz bir şey satın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aldığı zaman garip bir üzüntü duyar, karısı: Ziyanı yok... üzülme,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ne yapalım. Olmuş bir şey... diye teselli etmedikçe bir türlü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yüreği rahatlamazdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ancak, Hayriye Hanım, ailenin menfaatine dokunan işlerde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hiç şakası olmayan maddi, hesaplı bir kadındı. Kocasını epeyce<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">üzüp yaptığına pişman etmedikçe beklediği teselliyi vermezdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hatta bu yüzden aralarında kavga çıktığı bile olurdu. Ali Rıza<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bey, yüz yüze kavga etmeye cesaret ettiği tek insan karısı olduğu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">için, çocuk gibi hırçınlaşır:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Sen, zaten böylesin... İnsanın içine sindirmezsin. İnşallah<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geberirim de kurtulursun! diye bağırıp çağırırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım onu bir zaman üzüp bağırttıktan ve yaptığını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">iyice burnundan getirdikten sonra politikayı değiştirirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, bugün karısında bir şeyler sezinledi. Yaptığı şeyin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">doğru olduğuna zaten içinden kendi de pek inanmıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ancak, karısının birkaç tatlı sözü idi ki, onu bir dereceye kadar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sakinleştirecekti. Fakat aksi kadın, Ali Rıza Bey'in hayatta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">en sıkı ve acı bir gününü yaşadığını anlamıyor, kaşlarını çatarak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">somurtmakta devam ediyordu. Ali Rıza Bey, biraz sustuktan sonra:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hanım, bana bak! dedi; bugün öyle bir muamele ediyorsun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ki ölsem unutamayacağım... Yazık sana.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, ikinci defa olarak döndü, en şiddetli azarlardan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ziyade tesir edeceğine emin olduğu bir hüzün ve samimiyetle:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Niçin böyle söylüyorsun, Ali Rıza Bey? dedi, seni işiten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir rütbe filan almışsın da seviniyorsun zanneder. Şirketten aldığın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yüz on beş lira ile zaten kıt kanaat geçiniyorduk. Bugün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">onu da elinden kaçırdığını söyledin. Bu, bizim için açlık demektir...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sevinip boynuna mı sarılmalıydım?... Sen de biraz insaf et!...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, lakırdı bulamayarak gülünç bir surette birkaç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kere yutkundu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Evet, amma namus... dedi, namusu kurtardık!...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Namus sözü bu saf, temiz ev kadınında her vakit büyük bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tesir yapardı. Fakat açlığın kapılarına vurduğu bu saatte bu kelime<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">onun üstündeki kuvvetini kaybetmiş gibi göründü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ali Rıza Bey, insaf et. Bunca yıllık karınım. Bana ahlaksız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir kadın gözüyle bakarsan hem ayıp, hem günah olur. Ben<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de senin kadar namuslu bir insanım. Fakat, ben senin yerinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olsam, çocukların hatırı için buna göz yumardım.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu sözler üzerine ateş kesildi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ne dedin bakayım, ne dedin?... Bir daha söyle.. Böyle bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şeye göz mü yumardın? Yazık... Yazık sana!...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Diye bağırmaya başladı. Hayriye Hanım, gözlerini tavana<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kaldırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Sonra, aynı sakin hüzünle devam etti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Evet, Ali Rıza Bey! Sen ne dersen de. Onların hatırı için<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ben, herşeye katlanırım. Çünkü ekmeksiz kalırsak onların namusu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tehlikeye girer.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu söz, Ali Rıza Bey'in kafasına bir sopa gibi indi. Bir gün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evvel şirkette bir başkasından işittiği sözü hatırlıyordu: Parasız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">namus nihayet bir, iki göbek dayanır. Hangi korkunç kuvvetti<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ki bu iki ayrı dünya kadar farklı insanı birbirlerine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tanımadan, aynı dilden konuşmaya sevkediyordu?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, karmakarışık zihninde bu muammaya bir cevap<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ararken kadın, devam ediyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Darılma Ali Rıza Bey... Kalbimde ne varsa söyleyeceğim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sen, çocuklarının menfaatini daima vehimlere feda ettin. Onlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">onbeşer, yirmişer yaşlarına girdikleri için vazifeni bitmiş sanıyorsun.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">İş öyle değil. Asıl vazifen şimdi başlıyor. Onlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eskiden minimini bebeklerdi. Ellerine kırk paralık bir düdük,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir kırık bebek versen dünyayı vermişsin gibi bayram ederlerdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu çocukların her biri şimdi büyük bir insan oldu. Her şeyi anlıyorlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">istiyorlar... Her birinin ne arzuları var? Bilmem amma<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">galiba onların terbiyelerinde de yanlışlık oldu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Çıldırmışsın hanım, benim çocuklarım öyle melekler ki...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Onu ben de inkar etmiyorum. Çocuklarımız şimdiki halde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">melek gibi çocuklar... Fakat bir yandan da zihinlerini çok açtık...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Dediğim gibi her şeyi görüyorlar, istiyorlar. Bu hal ile ilerde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de melek gibi kalacaklar mı? Kalsalar da içlenmeyecekler mi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sen, şimdiye kadar dışarda çalışıyordun, evinin içini, çocuklarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">pek yakından görmüyordun. İşte sana haber veriyorum bey.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Çocuklarımız için tehlike var. Benden günah gitti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu davanın öyle kavga gürültü ile halledilecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir iş olmadığını anlamıştı. Şimdi yalvarıyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Kuzum hanım... Çocuk olma... Bu cihetleri ben de düşünmedim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değil. Fakat oğlumuzu işittin. Yavrum, kardeşleri için<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">her fedakarlığa hazır. Ondan şüphe etmezsin değil mi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Doğrusunu istersen şüphe ederim Ali Rıza Bey. Ne olsa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">o da genç bir çocuk... Onun da kendine göre arzuları olacak.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hem olmasa bile parmak kadar çocuğun boynuna yük olmak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">günah değil mi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu karı koca, bir sene münakaşa etseler bu noktada anlaşamazlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey, muhakkak, babaların en iyisiydi. Kendi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yüzünden çocuklarının herhangi birine en küçük bir zarar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gelmesine razı olamazdı. Fakat o, çocuğunu kendi yerine aile<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">reisi yapmakla ona dünya saadetlerinin en büyüğünü verdiğine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kaniydi. Onun için Şevket'in aile yükünden şikayet etmesi kral<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olan bir insanın başına giydiği tacı ağır bulması nevinden anlaşılmaz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir şeydi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat Hayriye Hanım, bu yüksek hikmetleri, işlenmemiş saf<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kafasına bir türlü aldıramıyor, dakikadan dakikaya artan bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">heyecanla ateş püskürüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Saçım ağarıncaya kadar sana çocuk gibi inandım. Ne bileyim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">saçlı sakallı, okumuş, yazmış adam. Elbette bir bildiği var<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diyordum. Artık yeter... Mademki bu işi bırakmak namus icabı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">imiş, bırak... Lakin unutma ki pahalılık günden güne artıyor.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bak, artık saklamıyorum. Melek gibi çocukların zaptedilmez<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hale geliyorlar. Yokluk yüzünden evlatlarım birer birer dökülmeye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başlarsa iki elim, on parmağım yakandadır. Ölüp gitsen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bile seni mezarında rahat bırakmam...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kadın, artık çocuklarına işttirmekten korkmayarak yüksek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sesle ağlaya ağlaya mutfağa girdi. Ali Rıza Bey, olduğu yerde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">donup kaldı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Demek ki bunca senelik kuzu gibi yumuşak başlı karısı da nihayet<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">isyan bayrağını açmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Elinde bir kova, bahçede dolaşıyor, çiçeklerin dibini eşeliyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zerzavatlara su veriyor, fidanların böceklerini ayıklıyordu. Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aklında yalnız çocukları vardı. Karısı şüphesiz cahil bir kadındı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat telaşı pek sebepsiz görünmüyordu. Çocukları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hakikaten tehlikede miydi? Daha fenası karısının söylediği gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">acaba onların terbiyelerinde bir yanlışlık olmuş muydu? Evvela,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">büyük kızı Fikret'i gözünün önüne getirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu, on dokuz yaşında ufak tefek bir kızdı. Fakat otuz yaşında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir insandan daha ağırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evde annesi için en kıymetli bir yardımcı, aralarındaki ehemmiyetsiz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaş farkına rağmen kardeşleri için bir ikinci anne idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fikret, güzel değildi. Fazla olarak sağ gözünde bir leke vardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu leke, zavallı kızın İç Anadolu memleketlerinden birinde çektiği<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uzun bir göz hastalığından yadigardı. Ali Rıza Bey, o vakit<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir yolunu bulup çocuğu İstanbul'a atsaydı belki bir çare bulunurdu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ne yazık ki hastalık, işlerinin en sıkı ve karışık bir zamanına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">rastgelmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret'te öyle emsalsiz bir ahlak güzelliği vardı ki onun bütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kusurlarını kapardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hatta Ali Rıza Bey'e göre o leke bile kusur sayılmazdı. Bilakis<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu, çehreye getirdiği mazlumluk, yüreğe verdiği rikkatle bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ayrı güzellik bile teşkil ederdi. Ne çare herkes, bahusus evlenecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gençler onu kendi baba gözüyle göremezdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, Fikret'i de hemen oğlu kadar ihtimamla yetiştirmeye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çalışmıştı. Yalnız o kızdı; kardeşi gibi hayata atılacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değildi. Pratik bilgilere ihtiyacı pek olmayacaktı. Bunun için Ali<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Rıza Bey ona, daha ziyade süs ve fantezi mahiyetinde şeyler öğretmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç kız, hasta gözü için bir tehlike teşkil edecek kadar çok<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kitap okurdu. Bunların çoğu romandı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, kızının meşhur sanatkarlardan, meşhur eserlerden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bahsettiğini, hayat hakkında ağırbaşlı mütalaalar yürüttüğünü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gördükçe iftihardan ağzı kulaklarına varırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kızının yüzündeki bütün kusurları affettirecek kadar zeki, malumatlı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmasını istemişti. Çok şükür, bu arzusunda muvaffak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmamış denemezdi. Fazla olarak onu annesi derecesinde iyi bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ev kadını olarak da yetiştirmişti. Çocuğunun bugün hiç bir eksiği<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yoktu. Herhangi bir erkeği tam manasıyla memnun etmeye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">muktedirdi. Ancak...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'in zihninde üzücü şüpheler uyanmaya başlıyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Evet, kızın hemen hiç bir kusuru yok sayılırdı. Fakat onu anlayacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">erkeği nereden, nasıl bulacaklardı? Günden güne artacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fukaralıkları bunu bir kat daha güçleştirmeyecek miydi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Her gün etrafında birtakım gençler görüyordu. Bunların çoğu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ağız birliği etmiş gibi evlenmekten korkuyor veyahut alayla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bahsediyorlar; birçoğu da bunu bir ticaret işi addettiklerini, yani<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">paralı kız aradıklarını açıkça söylüyorlardı. Evet, karısı pek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">haksız değildi. Fikret, galiba yanlış terbiye edilmişti. Çirkin bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalbin içine uyanık bir ruh koymak niçin? Beğenilmediğini, her<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yerde, her şeyde ihmal edildiğini daha çabuk farketsin diye mi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Çirkinin ağzındaki güzel söz, acizin ağzındaki haklı söz kadar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">boş, faydasız bir şeydi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu nokta üzerinde düşündükçe içindeki şüpheler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kuvvetleniyordu: Evet, Fikret, yanlış terbiye edilmiştir. Bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çirkin kız ne kadar anlarsa o kadar isteyecek, neticede o kadar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ıstırap çekecekti. Keşki onu hayatta bir erkek gibi çalışıp çarpışacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dişli, tırnaklı, duygusuz ve fikirsiz bir kız olarak yetiştirseydi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çocuğu gerçi bugünkü emsalsiz Fikret olmaz, kendisi onu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kızım diye düşünürken duyduğu saadetten mahrum kalırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat ne ziyanı var; o, mesut olurdu ya!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, Fikret'ten sonra Leyla ile Necla'yı gözünün önüne<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">getirdi. Onlar, ablaları kadar zeki değildiler; fakat tam manasıyla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">güzeldiler. Leyla, on sekizini sürüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Necla on altıya daha yeni basmıştı. Bu zamanda onlara aklı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başında, helal süt emmiş birer koca bulmak da mesele idi. Maamafih<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu, o kadar güç değildi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Zamane gençleri Fikret'teki ruh güzelliğinden bir şey anlamayabilirlerdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat Leyla ile Necla, yüzleri sayesinde nasıl olsa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendilerini satarlardı. İş, o güne kadar bu temiz, fakat her genç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi zayıf ve hoppa çocukları, etraftaki görünür görünmez kazalardan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">muhafaza etmekte idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ayşe'ye gelince, Ali Rıza Bey, onu öteden beri kardeşlerinin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">malı addetmeye alışmıştı. Kendi olsa da, olmasa da Şevket onu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">daima himaye etmeye muktedirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar baba, o gün bahçe ile uğraşırken mütemadiyen bunları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düşündü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Vİİİ -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İLK tekaütlük ve işsizlik günleri...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bugünün ergeç gelip çatacağını, her çalışkan insan gibi bir gün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendinin de çürüklüğe atılacağını biliyordu. Fakat o, bugünleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">büsbütün başka türlü düşünmüştü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Tekaüt olduğu zaman çocuklarına karşı bütün vazifesini bitirmiş,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">onların hepsini ev bark sahibi etmiş olacaktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Gözlerini kapayıp ilerisini düşündükçe daima şu rüyayı gördü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Tektük torunlar doğmaya, yetişmeye başlamış, kendi havalarında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olan genç babalar, cahil anneler bu çocukların bütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yükünü onunla karısının üstüne yıkmışlar. Sen misin artık hayattan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çekildim, bir köşede ölümü beklemekten başka işim kalmadı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diyen, al bakalım diyorlar.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Büyükbabanın artık başını kaşımaya vakti yoktur. Kah çocukları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kırda oynamaya götürüyor, kah onlara ocak başında masallar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">söylüyor. Sonra biraz kabacalarına ailenin tarihini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">öğretmek; vaktiyle babalarına, analarına olduğu gibi onlara da<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fazilet, doğruluk dersleri vermek lazımdır.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hasılı, bu zamanlar o kadar işe, gürültü ile doluyor ki, vakit,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">saat gelince ölüm döşeğine yatmaya vakit bulamıyor, çocukların<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düdük sesleri, davul, trampet patırtıları içinde, belki farkında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmadan, ölüyor. Bir insan için saadetin bundan büyüğü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düşünülür mü?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'in öteden beri en büyük şikayetlerinden biri de<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kitap okumaya vakit bulamaması idi. Her zaman okuduğu sayfanın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">en tatlı yerinde bir iş çıkardı. Hele sabahları karısının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Haydi Ali Rıza Bey, vakit geldi; vapura yetişemeyeceksin diye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Azrail gibi başına dikilmesi o kadar zıddına giderdi ki...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, kitabı kapatırken daima: Ah, bir tekaüt olsam<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diye söylenirdi. İstediği gün gelmişti. Artık karısı: Haydi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey... kitabı bırak diye onu rahatsız etmeye gelmiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat aksiliğe bakın ki artık kitaplarda eski tad<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalmamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Karısının ilk günlerindeki çatkınlığı, titizliği bir türlü geçmiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, evvela uzun müddet onunla dargın durmuş; fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karısının aldırmadığını görünce yine kendiliğinden barışmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım'ın bu hareketi kadar ona dokunan bir şey yoktu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bir gün ona:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Yazık, hanım sana... Demek sen, bana sırf memuriyetim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">için, kazandığım para için ehemmiyet veriyormuşsun, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Onun kızmaya bile lüzum görmeden dudak büktüğünü görünce<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yalvarır gibi tavır aldı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Biz hayatta iki silah arkadaşı gibi idik. Elimdeki silahımı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aldıkları bir zamanda beni arkamdan vurmak doğru mu?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu sözü uzun zamandan beri zihninde hazırlamıştı. Öyle sanıyordu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ki, karısı bunu işitince ağlayarak boynuna sarılacak ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aralarındaki ihtilaf nihayet bulmuş olacak. Fakat aklınca çok<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">müessir olan bu söz, Ali Rıza Bey'in yalnız kendi gözlerini yaşarttı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hayriye Hanım bilakis çok hissiz bir bakış, kapalı bir çehre<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ile omuz silkti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ne yapalım?... Kendi düşen ağlamaz!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-İX-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>ALİ Rıza Bey'in bütün tekaüt memurlara benzemesi için bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ay kafi geldi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Dönerken eskiliği görünmeyen araba tekerlekleri gibi onun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">da işlerden görünmeyen ihtiyarlığı birdenbire durunca, bütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">haraplığı ile meydana çıktı. İki yanında boş yere sallanan kollarının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ağırlığı omuzlarını çökertmeye, sırtını kamburlaştırmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kılığı kıyafeti bozuldu. Pantolonunun diz kapakları, kollarının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dirsekleri sarktı. Halbuki eskiden ne kadar güzel ve temiz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">giyinen bir adamdı. Üstündeki tozlar artık süpürülmekle gitmiyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">elbiselerine işlemeye başlıyordu. Sabahları yine güneşle beraber<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalkıyordu. Fakat o saatlerde artık eskisi gibi tazelendiğini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">duymuyor, bilakis gökyüzünde güneşin o gün geçeceği yolların<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uzunluğuna baktıkça vücudunda derin bir yorgunluk duyuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ne kitaplarında, ne bahçesinde artık eski bir renk kalmamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Mamafih, alışkanlık kuvvetiyle yine divanlarını karıştırıyor;<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bahçeyi kaplayan fena otları yoluyor, çiçekleri sulamaya uğraşıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat aradan uzun zamanlar geçti hissiyle başını kaldırıp<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">güneşi yine olduğu yerde görünce ne yapacağını şaşırıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sabah, akşam vapur saatlerinde sokak kapısına çıkmayı adet<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">edinmişti. Elleri arkasında, bahçe duvarının boyunca ağır ağır<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gidip gelir, havada leylek sürülerinin uçtuğuna bakan kırık kanatlı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir leylek mahzunluğu ile memurların kafile halinde işlerine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gidip gelmelerini seyrederdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, öteden beri kahvelerin, gazinoların baş düşmanı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">idi. Memurluğu zamanında mütemadiyen: Nedir bu miskinhaneler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">efendim? Elimde kuvvet olsa bunların hepsini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kapatırım! diye söylenmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Onların, işi, ekmeği ve evinde rahatı olmayan zavallı tekaütler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">için ne bulunmaz teselli köşeleri olduğunu şimdi anlıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evvela Çamlıca'ya, yahut Üsküdar çarşısına doğru yaptığı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uzun yürüyüşler esnasında kır kahvelerinde dinlenmekle başlamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sonra, yavaş yavaş çarşı ve mahalle kahvelerine alıştı. İlk<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zamanlarda kendi kendine bir köşeye çekilerek gazete okuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bunların daimi müşterilerine karşı duyduğu tiksinme hala<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geçmemişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kat'iyyen onların aralarına karışmamak azmindeydi. Kendisi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">buralarda hiç bir zaman seyirciden başka bir şey olmayacaktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Neler görüp işitiyordu? Öyle yaşlı başlı erkekler vardı ki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evlerinin içyüzünü hiç sıkılmadan anlatıyorlar, ne yediklerini,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hatta bazen, hiç yiyecek bulamayarak aç kaldıklarını söylüyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bazıları mütemadiyen tavla, iskambil oynuyorlar, arada bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">durarak ağıza alınmayacak küfürlerle birbirlerine sataşıyorlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sonra hiç bir şey olmamış gibi oyunlarına devam ediyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hatta bir gün, vaktiyle büyük işlerde bulunmuş bir tekaüdün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dayak yediğini görmüştü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'e göre bu adamın bu rezaletten sonra artık insan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">içine çıkmaması hatta arından ölmesi lazımdı. Halbuki ertesi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gün onu aynı kahvede, hiç bir şey olmamış gibi tavla oynar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bulmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evvela, dertleşmek için adam arayan bir iki biçareyi dinledi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sonra yavaş yavaş ahbaplar çoğaldı. Fakat gururu hala devam<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ediyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Başkalarını her zaman dinlediği halde kendi derdine dair bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tek kelime söylemiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Nihayet, anladı ki, kahve işsizlikten ve aile dirliksizliğinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">doğan ıstıraplara karşı sığınılacak tek köşedir. O da olmasa, mütekaitler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">için ölmekten başka yapılacak iş kalmayacaktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-X-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>ALİ Rıza Bey'in de nihayet bir kahvesi ve sekiz on yaşlı mütekaitten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mürekkep bir grubu oldu. Ne yapsın, vakaların önünde durulmazdı ki...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bunlar, geçinme cihetinden sıkıntı çeken ihtiyarlardı. Tekaüt<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aylıkları, günün ihtiyaçları karşısında devede kulak gibi kalıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Birçoğu temiz, namuslu adamlardı. Bazıları Elimize fırsat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geçtiği zaman neye çalmadık? diye hayıflanıyorlar; bazıları da:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Çalamadık; fakat mademki sonu böyle olacaktı; vaktimizi hoş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">da mı geçiremezdik? Geceli gündüzlü çalışıp çabaladık; bizi limon<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi sıkıp suyumuzu aldıktan sonra posamızı attılar diyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, kendi gibi, onlara da için için acıyordu; fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sözlerine hak veriyordu. Hatta bu yüzden ufak tefek münakaşalar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bile ediyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'in en büyük karı yeni arkadaşlarından ucuz alış<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">veriş usulleri öğrenmek olmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kömürü, eti, yağ ve zerzevatı nereden, nasıl alacağını artık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">biliyordu. Yalnız öğrendiği usullerin hepsini tatbike imkan yoktu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bunun için esnafla laubali olmak onlara kah aksilik, kah dalkavukluk<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etmek lazım geliyordu. Bunlar, hiç bir zaman Ali Rıza<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bey'in ağır tabiatına uyacak şeyler değildi. Bir gün, uzun zaman<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">belediye reisliğinde bulunmuş bir arkadaşıyle çarşıya çıkmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Zerzevat alacaklardı. Pazarlık esnasında kavga çıkmış,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dükkancı eski belediye reisinin elindeki kabakları çekip almış:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Git işine ihtiyar... Sen alış verişe değil, eğlenceye çıkmışsın...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Paran yoksa çayırdan ot topla da onları ye! diye adamcağızı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">göğsünden ittiği gibi zerzevat küfelerinin içine yuvarlamıştı. Ali<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Rıza Bey, utancından yerin dibine girmiş, bir daha kimse ile çarşıya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çıkmamaya tövbe etmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, tekaüt arkadaşlarından hemen hepsinin evlerinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şikayet ettiklerine dikkat etti. Demek bu cihette de yalnız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değildi. Kavga, bu fakir tekaütlerin evini, bir salgın gibi kasıp<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kavuruyordu. Ali Rıza Bey, bu geçimsizliklerin hep aynı sebepten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şerait-i iktisadiyeden, o melun kuvvetten ileri geldiğine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">artık iman etmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Zavallı ihtiyarlar, sabah oldu mu bir yangından kaçar gibi,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendilerini evden dar atıyorlar, gece yarısına kadar kahvede oturuyorlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kavga ediyorlar, uyukluyorlardı. Halbuki, onlar sıcak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir aile ocağına şimdi her zamandan ziyade muhtaçtılar. Hep<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu ihtiyarlık günlerini düşündükleri içindir ki, ailenin bin türlü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zahmetlerine şimdiye kadar hiç şikayetsiz katlanmışlardı. Ne ummuşlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ne çıkmıştı!, Ya, Allah esirgesin, bu kahveler de olmasaydı!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>En garibi bu ihtiyarların çoğu şimdiye kadar en çok neden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">korkmuşlarsa ona uğramışlardı. Mesela bugün hayatında borç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etmekten delicesine ürkmüş eski bir kalem müdürü vardı ki, aylık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kağıdını bir türlü sarrafın elinden kurtaramıyor; ödenmesine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">imkan olmayan bakkal, kasap borçları için hapse girmeye hazırlanıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Alacaklı esnaf ilk defa kapısı önünde bağırıp çağırmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başladığı zaman ölecek gibi olmuştu. Fakat şimdi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aldırmıyor, hatta hapis tehlikesini bile feylesofça bir tevekkülle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karşılıyordu: Ne yapalım... Heriflerin hakkı kalmasın. Borcumuzu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">para vermekle ödemiyoruz; bari hapis yatmakla ödeyelim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Yine bir eski malmüdürü vardı ki, gençliğinde delice titizliğiyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şöhret almıştı. Ayağından çıkmış bir çorabı yıkanmadan bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">daha giymezdi. Şimdi bu adamcağızın yakasında bitler geziyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Karısı iki sene evvel kötürüm olmuştu. Evinde başka kimsesi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yoktu. Bütün işler onun üstüne yıkılmıştı. Fazla olarak da gece<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gündüz hasta kahrı çekiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir üçüncüsü birkaç günde bir gelininden, damadından dayak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yer. Bir daha bu eve dönersem bana lanet olsun! diye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">elinde bir bohça ile kahveye gelirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Gece, müşterilerin dağılmasına yakın uyku bastırınca ve gecenin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ayazı romatizmalı ayaklarını sızlatmaya başlayınca kararını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değiştirir, yine bohçası kolunda, kös kös evinin yolunu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tutardı. Arkadaşları ona acımaktan ziyade gülerler: Ettiğini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çekiyor! derlerdi. Bu, bir derece kadar doğru idi. Eskiden uzun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">seneler askeri rüştiyede hocalık etmiş olan bu adam, kim bilir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ne kadar çocuğun canını yakmıştı!...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kahvenin müşterileri arasında bir de Sermet Bey isminde bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eski vali vardı. Fakat bu, öteki tekaütler gibi değildi. Bilakis<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kıyafetinden, sözlerinden, hali vakti yerinde bir adam olduğu anlaşılırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Sermet Bey memurluk hayatında doğruluğu ve namusu ile şöhret<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">almış bir adamdı. Yetmiş yaşına rağmen kırmızı çehresi, alabros<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beyaz saçları, tertemiz kıyafetiyle dimdik durur, yüksek sesle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">konuşurdu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Herkes gibi Ali Rıza Bey de adama evvela ehemmiyet vermiş,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sözlerini hürmetle dinlemişti. Fakat sonradan Sermet Bey hakkında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fena şeyler işitti, bu kibar kıyafetli adamdan öteki bitlenenler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve dayak yiyenlerden daha çok iğrenir oldu. Söylendiğine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">göre bu adamın kızları sağlam ayakkabı değildi. O, burada yine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eskisi yüksek sesle ahlaktan, faziletten bahsederken evinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tüyler ürpertici kepazelikler oluyordu. Zaten bu kadar temiz giyinmesinin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sebebi de bundan başka bir şey değildi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bazıları Sermet Bey'in hiç bir şeyden haberi olmadığını söylerdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bazılarına göre ise bu adam çoluk çocuk ağzına düşen bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">rezaletleri sezinlemeyecek kadar ahmak, evde oluk gibi akan paranın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">membaını keşfedemeyecek derecede bunak değildi. Domuz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi her şeyi biliyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu dedikodulara karışmaktan fevkalade çekinmekle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beraber bir gün korka korka dedi ki:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bu ikinci ihtimal bana zayıf geliyor. İnsan, böyle şeyi bilir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de nasıl tahammül eder?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Gülüştüler, Allah ne verir de kul götürmezdi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Adamcağız, ilk zamanlarda, hiç şüphesiz bir parça sıkıntı çekmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat sonra yavaş yavaş alışmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hasılı, bu kahvenin vakaları Ali Rıza Bey'e kısa bir zaman<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">için de olsa kendi dertlerini unutturuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-Xİ-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>FUKARALIK; Ali Rıza Bey için ne güzel bir mektep olmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Her şeyi hakiki rengiyle, hakiki çehresiyle görmeye başladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Artık kimse bu parasız ihtiyara kendini olduğundan başka türlü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">göstermek için canını sıkıntıya sokmuyordu. Hatta çocukları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bile...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret'te kendisine karşı garip bir uzaklık ve soğukluk hissediyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu çocukta için için anlaşılmaz bir şeyler geçiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Artık babasına sokulmuyor, ona eskisi gibi inanmadığını açıkça<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gösteriyordu. Halbuki Ali Rıza Bey, bu sıkıntılı zamanlarda<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu nazik ve ağır çocuktan neler ummuştu!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Leyla ile Necla'ya gelince onlar da hemen hemen aynı halde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">idiler. Görünüştü babalarına karşı hiç bir yolsuzlukları yoktu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat bilinmez bir sebepten ona kinlenmiş gibi göz göze gelmekten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çekiniyorlar, o, daha ağzını açarken işitecekleri şeylere inanmamaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evvelden karar vermiş gibi inatçı bir tavırla başlarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">öte tarafa çeviriyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu maceraya atılırken en ziyade çocukları üstündeki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nüfuz ve tesirine güvenmişti. Bu, böyle bir dalga idi ki,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ancak evin içinde herkes, kendisine inanır ve itaat ederse aşılması<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mümkün olurdu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Halbuki onlar, daha ilk sarsıntıda dağılıyorlar, büyük felaketin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karşısında onu yapayalnız bırakıyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, bu bozgunu evvela Hayriye Hanım'dan bilmiş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve Kendi ettiği yetmiyormuş gibi evlatlarını da zehirliyor, bana<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karşı kışkırtıyor! diye karısına kinlenmişti. Fakat sonradan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">anladı ki yok yere o fakirin günahına girmişti. Çocuklarını teşvik<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etmek şöyle dursun, belki onu böyle acı ve hırçın yapan bilakis<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuklarıdır. Bu fikri kuvvetlendirecek başka bir şey de<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vardı. Hayriye Hanım, kocasına uzak durmakla beraber ev kadını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vazifesini hiç ihmal etmiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Zaten öteden beri iktisada son derece riayet eden bir kadındı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Şimdi, bunu adeta hasislik, çingenelik derecesine çıkarmıştı. Bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">erkek, bu kadar hakir bir zamanda karısından daha ne bekleyebilirdi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Oğlu Şevket'e gelince; ihtiyar baba için dünyada teselli ve saadet<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">namına yalnız o kalmıştı. Bu Şevket, ne fevkalade bir mücevher<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çıkmıştı. Genç adam, babasının gözünde yavaş yavaş bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ilah mertebesine çıkmaya başlıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'i yakan ateşi şimdilik yalnız o, anlıyordu. Ailenin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bütün yükünü üstüne aldığı, en acı titizliklere hak kazanacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kadar yorulup asabileştiği halde terbiyesini bozmuyor, sırası<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düştükçe babasının dizlerine oturup sakallarını okşayarak onu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">teselli ediyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Korkma baba... Ben hiç bir zaman ümitlerini boşa çıkarmayacağım...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Göreceksin ne kadar iyi olacağız, sonunda ne kadar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">rahat edeceğiz... Her şeyden evvel kardeşlerimi yetiştirmeliyiz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Biz bize kaldıktan sonra kolay. Seninle annemi nasıl olsa <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mesut edebilirim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket, kardeşlerinin hepsini ayrı ayrı düşünüyordu; evde ihmal<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ettiği yalnız bir kişi vardı; kendisi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bir gün onun ağzını aradı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Benden saklama Şevket; dedi, elbette sen de bir şeyler olmak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">istiyordun... Bu felaket başımıza gelmemiş olsaydı ne yapacaktın?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- İyi bir mimar olmak isterdim, baba... Büyümek, para kazanmak,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şöhret kazanmak isterdim... Fakat ne yapalım... Kısmet değilmiş...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Belki daha fazla söyleyecekti, fakat babasının gözlerindeki acıyı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gördü. Gülerek sözünü değiştirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Fakat bunu öyle ehemmiyetli bir arzu sanma, dedi. Ben<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şimdiki hayatımdan da çok memnunum. Hem gencim; işlerimiz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düzelirse. belki buna da vakit kalır.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey oğluna inanmış göründü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Sözü değiştirdiler; başka şeyler konuşmaya başladılar.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kahvedeki tekaüt arkadaşlarından bazıları ibadette bir teselli<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">keşfetmişlerdi. Ali Rıza Bey'in ibadeti oğlunu düşünmekti. Zaman<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zaman içindeki ümitsizlik dayanılmaz bir dereceye çıktıkça<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Şevket'i aklına getirir, içine bir mabet serinliği çöktüğünü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">duyardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir gün, bunu gözlerinde saklanamamış yaşlarla itiraf etti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Oğulcuğum, ben kendimi faziletli bir insan sanır, budala<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi gururlanırdım. Meğer ben, senin yanında hiç kalıyormuşum,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket şaşırdı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ne söylüyorsun baba... Dünyada senin gibi insan tasavvur<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">edilir mi? Ne çocukluk? diye gülmeğe başladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, inatla başını salladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ben, senin yanında hiç kalırım oğlum, dedi. Niçin? dersen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ben, yaşadığım müddetçe zaten bir şey duymadım, istemedim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Halbuki sen, çok hisli bir çocuksun. Her şeyi anlıyorsun,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">istiyorsun... Böyle olduğu halde istediklerinden kendi ihtiyarınla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendini mahrum ediyorsun. Aramızdaki fark bu yavrucuğum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bunun içindir ki, sen benden çok yükseksin...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-Xİİ-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>EVDE çocuklar arasında hafiften hafife kavgalar başlamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu, evvela gizli oluyor ve Ali Rıza Bey, hakiki sebepleri keşfedemiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir gün Fikret, kardeşlerine çıkışıyor, ikinci günü Leyla'nın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">odasında ağladığı işitiliyor, üçüncü gün Necla yemeğe inmiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, artık şimdi bütün bütün yanına varılmaz bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hale gelmişti. Ali Rıza Bey, mutlaka aksi bir cevap alacağını bildiği<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">için ona hiç bir şey sormaya cesaret edemiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Gitgide gürültü büyüdü. Kimse kimseden çekinmez oldu. O<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vakit ihtiyar çocuklarını ikiye ayrılmış gördü: Bir yanda Fikret,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir yanda Leyla ile Necla.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu, artık evde bir baba nüfuzu, hürmet edilecek bir reis kalmadığını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gösteren en güzel bir delildi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Leyla ile Necla, ailenin yaşayış tarzını beğenmiyorlar; yenilik,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eğlence ve daha birçok şeyler istiyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu iki kız, öteki kardeşlerine nispetle daha hoppa, nazlı ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şımarık büyümüşlerdi. Ali Rıza Bey, onların fikir ve terbiyeleriyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fazla meşgul olmamıştı. Bu kadar güzel kızları mümkün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değil, uzun zaman kendilerine bırakmayacaklardı. Daha, nihayet,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">üç, beş sene misafirdiler.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey Leyla ile Necla namuslu birer kadın olarak yetişirlerse<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kafidir derdi. Bütün tedbir onları kapalı büyütmekten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ibaret kalmıştı. Kızların fazla sokağa çıkmalarına, ağırbaşlı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tanınmayan ailelerin kızlariyle arkadaş olmalarına izin yoktu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Karısına daima: Bu yaşta çocuklar için güzellik en büyük tehlikedir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Gözünü iyi aç! diye tembihler verirdi. Ancak bu sıkıntının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">da bir aksi tesir yapmasından korktuğu için evde onları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fevkalade okşamıştı. Bir dedikleri iki olmazdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Son zamanlarda karısıyle çıkan kavgaları birçoğu bu yüzdendi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hayriye Hanım Leyla ile Necla için fazla para sarfedildiğinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şikayet ettikçe Ali Rıza Bey: Senin aklın ermez hanım! Çocukları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eve kapıyoruz... İstediklerini yedirip giydirmezsek olmaz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sonra evden, ev hayatından nefret ederler. Keşki elimizden gelse<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de onları evin içinde daha fazla memnun etmenin yolunu bulsak! derdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İlk çarpışma Hayriye Hanım'la ortanca kızları arasında oldu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kızcağız Leyla ile Necla'nın göz yaşlarına, hıçkırıklarına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">epeyce zaman mukavemet etmişti. Ağırbaşlı Fikret, gürültünün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu son safhasında annesine gizli gizli yardım ediyordu. Sonra,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ihtiyar kadında yorgunluk ve bozgunculuk alametleri belirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">İki yetişmiş evladın geceli gündüzlü ağladığını görmek dayanılır<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şey miydi? Hayriye Hanım, Leyla ile Necla'nın tuvaletleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">için evin en zaruri masarifini kırpmaya başladı. Nihayet, yavaş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yavaş hesabını şaşırdı. Bu defa Fikret, annesinin bu zaafını tenkid<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etti: Onları memnun etmek için bizi ihtiyaç içinde kıvrandırmaya,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evi felakete sürüklemeye hakkın yok anne!... demeye başladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım kendini müdafaa için Leyla ile Necla'yı da<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">müdafaa etmeye mecbur oldu: Onların da hakkı var... Herkesin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kızı gibi onlar da giymek ister... süs isterler... dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret, o vakte kadar küçük kardeşlerine kendi çocukları gözüyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bakmıştı. Bu, onda, babasının mütemadi telkinleri neticesinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">doğup büyümüş bir duygu idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat, asıl annesi Leyla ile Necla'yı bu şekilde müdafaa edince<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fikret dayanamadı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Peki, ya biz? Biz köpek yavruları mıyız anne? Haydi, ben<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendimi hesaba katmayayım... Ayşe'ye günah değil mi? diye isyan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etti. O zaman kadar surat asmalar, gizli ayılıp bayılmalar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sessiz göz yaşlarıyla devam eden kavga, böylece açığa vurulmuş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oldu. Partiler ayrıldı; karşılıklı atışmalar başladı. Bir yanda<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Leyla, Necla, Hayriye Hanım, öbür yanda Fikret ile Ayşe vardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Yalnız, iki tarafın kuvvetleri müsavi değildi. Ayşe, pek küçük<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olduğu için Fikret yalnız sayılırdı. Genç kız, Şevket ile Ali<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Rıza Bey'i kendi tarafına çekmeyi düşündü. Şevket kardeşini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uzun uzadıya dinledikten sonra:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bu işlere beni karıştırmak doğru olmaz Fikret, dedi, eve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">küçük bir hizmetim oluyor diye kafa tutmağa kalkıyorum zannederler,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalpleri kırılır. Fakat ilerimiz için tehlike görürsem ben<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de boş durmam.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'e gelince, o artık evinde bir bostan korkuluğu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mevkiine düşmeye başladığını gayet iyi görüyordu. Bu kavgaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karışmak çocuklarla beyhude yere yüzgöz olmaktan başka bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">netice vermeyecekti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şimdi, baba diye -bir dereceye kadar- hatırını sayıyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O vakit, ona da lüzum görmeyecekler, zavallı korkuluk büsbütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yıkılmış ayak altında kalmış olacaktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Onun için Ali Rıza Bey, evde seslerin titizleşmeye, yükselmeye,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başladığını işittiği zaman ya odasına kapanıyor, yahut mutfak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kapısından sokağa kaçıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Xİİİ -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İHTİYAR baba, hiç bir şeyin farkında değil sayılırdı. Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuklarını eskisinden çok daha iyi görüyor ve anlıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ağır bir hastalık nasıl bir vücuttaki gizli illetleri açığa vurdurursa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu buhran da onların çürük ve sakat taraflarını öyle meydana çıkarmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret de, öteki kızları da bildiğinden ne kadar başka insanlarmış!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kavga, yavaş yavaş şeklini değiştiriyordu. Leyla ile Necla,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">asıl istediklerini açık açık söylüyorlardı; ne hakla kendilerini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eve kapatmışlardı? Herkesin kızları istedikleri yerde, istedikleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">insanlarla gezip eğlenirken kendileri neye bu cehennemde çile<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dolduruyorlardı?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evin adı artık (cehennem) olmuştu. Onlar da genç değil miydiler?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">İnsan içine çıkmak, sosyetelere girmek, dansetmek istemezler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">miydi? Gençlikleri geçiyor sayılırdı. Bu gidişle sonları ne<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olacaktı? Babaları kendileri için bir şey hazırlamış mıydı? Ev, <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">delik deşik bir gemi gibi, günden güne batıyordu. Böyle zamanlarda<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">herkese başının çaresine bakmak hakkı neden verilmiyordu?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Üstlerindeki baskıyı kaldırmak zamanı gelmiş de geçiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kendi başlarına bırakılırlarsa belki birer hayırlı koca bulur, canlarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kurtarırlardı. Böyle zamanda kimin kapısını çalıp Evlenecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kızınız var mı? diye soruyorlardı?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'deki Fikret'i yanlış terbiye ettim fikri de artık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değişmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Her şey gibi çocukların terbiyesine verilen emek de boş bir <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gayretti. Kanların mayasında, doğuşta ne varsa vakti, saati geldiği<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi meydana çıkıyor, hiç bir şey onu değiştiremiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar baba, bu kanaatine rağmen bazı sükun ve ümit saatlerinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Necla ve Leyla'yı karşısına alır, bütün yüreğini yakan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şeyleri onlara anlatmaya başlardı. Ah, bu çocuklara bir parça<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendini anlatmak mümkün olsaydı! Yazık ki buna bir çare yoktu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ne kadar bağırsa sesini onlara işittirmeye muvaffak olamayacaktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">El ile dokunulacak kadar yakın görünen bu başlar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendisine yıldızlardan daha uzak yabancı dünyalardır.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu saatlerde kızlarını kurbanlık koyunlar gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görür; içi kan ağlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-XİV-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>CEHENNEM!... İlk defa Leyla ile Necla'nın kullandığı bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kelime tutmuştu. Küçük Ayşe'ye varıncaya kadar bütün aile şimdi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eve Cehennem diyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat bu cehennemin her gün yarım saatlik bir mütarekesi <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vardı: akşam yemekleri... Yarım saat esnasında boğuşmalar, göz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaşları durur, yemek odasında eski zamanları hatırlatan bir sükun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve muhabbet havası eserdi. Bu mucizenin sebebi Şevket'ti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Nedense bütün aile onu sevmekte ve saymakta devam etmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu, belki kavgalara karışmadığı içindi. Yahut da kendileri için<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sabahtan akşama kadar didinip harap olmasına acıyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>O, sofraya oturduğu zaman bütün çehreler değişir, yemek devam<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ettiği müddetçe herkes birbirleriyle güzel güzel konuşurdu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat bir zamandan beri Şevket'te de bir değişiklik başlamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Eski neşesini, canlılığını kaybetmiş gibi idi. Sofrada eskisi gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gülüp söylemiyor, arasıra çenesini eline dayayarak düşüncelere<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dalıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, onun rengindeki uçukluğu, gözlerinin altındaki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gölgeyi evvela geceden ve petrol lambasının fena ışığından ileri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geliyor sandı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat, çocuğun konuşma tarzı da değişmişti. Her zamanki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ateşli, heyecanlı sesiyle ümit verici şeyler söylerken birdenbire<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yorulmuş gibi duruyor hiç sebepsiz bedbinleşiyordu. Acaba oğlu,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çok fazla mı yoruluyordu? Birkaç defa bu korkusunu karısına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açmak istedi. Fakat cesaret edemedi. Hayriye Hanım, yanına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaklaşılmaz bir kadın olmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kocasının endişesini hissederse inadına aksi bir şeyler söyler,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">onu büsbütün telaşa düşürürdü. Fakat Hayriye Hanım daha evvel açıldı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir kış gecesi Ali Rıza Bey, elinde bir kitap mangal başında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uyukluyordu: Hayriye Hanım kapıyı aralayarak:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Daha yatmadın mı? diye sordu; sonra içeri girdi. Riyakar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir çehre ile:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Oda çok soğuk üşümüyor musun? dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Mangalı eşeledi. Rüzgar giren bir pencere aralığını kağıtla tıkadı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sonra, Ali Rıza Bey'in entarisindeki sökükleri gördü:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Onu biraz çıkar da dikeyim... dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat kocasının entariyi verip fanile ile kaldığını görünce üşümesinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">korktu, minderin üstündeki battaniyeyi çekerek omuzlarına attı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu iltifatları hayra yormadı. Karısının bu geceki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sinsi sinsi etrafında dolaşması, her zamanki sertliğe, aksiliğe<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mukabil yaltaklanırcasına bir tatlılık göstermesi beyhude olmayaydı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Aklına vaktiyle iyi zamanlarda kullandıkları hizmetçiler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geliyordu. Hayriye Hanım, bu kadınları mütemadiyen azarlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hırpalardı. Derken bir gece birdenbire muamele değiştirirdi. Bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yumuşaklık, bir iltifat, bir nezaket... Hizmetçi o gece adeta hatırlı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir misafir muamelesi görürdü. Hakikaten de öyleydi... Çünkü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ertesi sabah mutlaka bohçasını eline verip evden kovmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karar verilmiş bulunuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, öyle anlıyordu ki bu gece kendisinden büyük<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir fedakarlık istenecektir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar kadın, iki dakika kadar dikişle uğraştıktan sonra:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ali Rıza Bey, seninle konuşacak çok ehemmiyetli bir şeyim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">var, dedi, aklım başımda yok. Şimdi Şevket'in odasından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geliyorum. Uzun uzun konuştuk.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, ameliyat masasına yatacak bir hasta gibi şaşkın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir tevekkülle neticeyi bekliyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Karısı onun azabını uzatmak ister gibi bitip tükenmez bir mukaddeme<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaptıktan sonra:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Oğlumuz bir kadın seviyor, mutlak onu almak istiyor, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket, çok gençti. İnsanların dünyada sevmekten daha ehemmiyetli<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve ciddi bir şeyi olamayacağına inandıkları bir yaşta idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey, bunu gayet iyi bildiği halde bir türlü karısına inanmadı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Onun fikrinde aşk; hali, vakti yerinde, işi gücü yolunda<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olan bir kısım insanların bilerek ve isteyerek başlarına satın aldıkları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir dertti. Şevket gibi işi başından aşkın, ağır ve akıllı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir çocuk böyle bir deliliği nasıl yapardı?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, uzun uzun düşündükten sonra boynunu büktü:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Mademki öyledir, evlensin, ne yapalım? dedi. Hakkıdır...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kimseden zorla fedakarlık istenemez...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım onu tasdik etti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Orası öyle dedi, yalnız bir şey var ki beni biraz düşündürüyor...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bilmem sen ne diyeceksin?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Daha başka bir şey mi var dedin? Neye tereddüt ediyorsun?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Söylesene...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- İhtiyarsın, fazla meraklanmandan korkuyorum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, titremeye başladı. Karısı, onu birdenbire fazla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">müteessir etmekten çekiniyordu. O, Hayriye Hanım ki bir zamandan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beri onu her vesile ile kıvrandırmaktan adeta zevk duyar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmuştu. Demek ki tasavvur edilemeyecek kadar acı ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">korkunç bir şey işitecekti. İhtiyar adam, telaşını gizlemeye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çalışarak:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Çekinme, söyle, dedi, ben artık her şeye alıştım.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kadın dikişini bitirmişti; mangal başına, kocasının karşısına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çömeldi; maşa ile külleri eşeleye eşeleye söyledi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şevket bankada daktilolardan biriyle sevişmiş... bu, kocalı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir kadınmış... Bir zaman gizli gizli ötede, beride buluşmuşlar...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Nihayet, iş meydana çıkmış... Kadın, kocası tarafından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sokağa atılmış... Şimdi arından bankaya gelemiyormuş... Şevket'le<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evlenmezse mutlaka intihar edecekmiş.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, karısının beklediği gibi çarpınıp çırpınmıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bilakis halinde, bakışlarında derin bir sükunet vardı. Acı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">acı gülümseyerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şevket bu kadınla evlenmek mi istiyor? dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Sen razı olursan öyle. İki can birden kurtarmış olacaksın...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şevket, artık kocaman bir erkektir... Nasıl isterse tabii öyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hareket eder. Ben, kendi hesabıma böyle bir izdivaca razı olmam...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ne söylüyorsun Ali Rıza Bey?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Gayet erkekçe bir söz, kadınım... Oğlum böyle bir şey yaparsa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">onu ölmüş farzederim. Bir evladım vardı; Allah elimden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aldı, derim, bağrıma taş basarım... Maalesef bence yapılacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir şey...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, kocasını tanıyor, bu meselede ne söylerse tesirsiz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalacağını gayet iyi biliyordu. Onun için fazla bir şey söylemeyerek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olduğu yerde sessiz, sedasız ağlamaya başladı. Ali Rıza<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bey, aynı sükunetle:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Beyhude ağlıyorsun Hanım, dedi. Tekrar ediyorum: Ben,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">böyle bir kadını evime sokmam. Şevket, bana itaat etmezse: Bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evi ben besliyorum... senin ne demeğe hakkın var? derse iş değişir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ben, bir daha hiçbirinizle yüz yüze gelmemek üzere başımı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">alır, giderim. Bu söylediklerimi oğluma da tekrar edersin.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sana acımıyor değilim. Fakat, ne yapalım ki benim için başka<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">türlü hareket etmeye imkan yok.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, ağlayarak odadan çıktı. Ali Rıza Bey, o gece<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uyuyamayacağını anladığı için yatağa girmedi, battaniyesine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sarılarak sabaha kadar boş mangalı karıştırdı ve düşündü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-XV-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>EV, tekrar iki partiye ayrılmıştı. Fikret, bu izdivaca şiddetle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aleyhtardı. Bir kere yenge sıfatıyle aralarına girecek kadın, başından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">türlü maceralar geçmiş, şüpheli bir insandı. Sonra, evdeki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sefalet ve para sıkıntısı büsbütün artacaktı. Leyla ile<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Necla'ya gelince, onlar, Şevket'in evlenmesini delicesine istiyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ne olursa olsun bu kadınla beraber eve biraz yenilik ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eğlence girecekti. Babası gibi eski kafalı Şevket, karısının teşvikiyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mutlaka değişecekti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İki parti arasında şiddetli bir çarpışmadır başladı. Ali Rıza<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bey, bu meselede bir granit gibi sert duruyordu. Fazla olarak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">da Fikret, onun için umulmaz derecede kuvvetli bir silah arkadaşı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat Hayriye Hanım, kocasını mağlup etmekten ümit kesmiyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açık hücumlarda bulunmakla beraber sinsi bir mücadele<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ile onu yavaş yavaş aşındırmaya uğraşıyordu. Mademki para<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve kuvvet kendilerindeydi; ergeç bu manasız ihtiyarın inadını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yeneceklerdi. Yalnız, şu vardı: Şevket, pek gevşek davranıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ah, o babasına biraz karşı durabilecek kuvvette bir insan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olsaydı? Ne çare ki koskoca delikanlı, kız çocukları gibi gizli<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gizli ağlamaktan ve her gün bir parça daha sararıp solmaktan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başka bir yapamıyordu. Görünüştü baba ile oğul arasında hiç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir şey değişmemiş gibiydi. Şevket, babasına her zamankinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">daha hürmet gösteriyor, ne pahasına olursa olsun, onu kırmayacağını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">haliyle, sözleriyle anlatıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, arasıra oğluna:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şevket, babana itaatsizlik etmeni ben de istemem, ama hiç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmazsa, biraz surat as, diye nasihat veriyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bu adamı nasıl anladığımı ve sevdiğimi bilemezsin anne...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Darılma, hatırın kalmasın... seni de çok seviyorum. Fakat onun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sevgisi büsbütün başka adeta ibadet nev'inden bir şey, diyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, kocasını evvela Şevket'e çılgın muhabbeti tarafından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">avlamaya yumuşatmaya çalıştı. Bu izdivaç olmazsa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oğullarının ya öleceğini, ya intihar edeceğini uzun tasvirlerle anlattı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Zaten sinirleri gevşemiş olan ihtiyar baba, çocuğunu ölüm<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">döşeğine yatmış görüyor; ellerini gözlerine kapayarak katıla katıla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ağlıyor, fakat neticede hiç sarsılmamış bir kanaatle ölümünün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu izdivaçtan bin kat daha hayırlı olduğunu söylüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket'in çok fazla meyus göründüğü bir gece karı koca arasında,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">korkunç bir vaka geçti. Hayriye Hanım, şiddetli bir sinir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">buhranı içinde kıvranmaya: Göz göre göre çocuğu sana öldürtemem!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diye feryat etmeye başladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Peki, üzülme... Şevket, istediğini yapsın. Beni düşünmeyin.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ben, aranızdan çıkarım. Bir daha ismimi bile işitmezsin... dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kadın, onun yakasına sarılarak daha kuvvetle bağırmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bu sözü ne yüzle söylüyorsun? Koca bir aileyi, bir alay çocuğu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aciz bir kadının başına bırakıp kaçmak hırsızlıktan daha<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mı namusludur sanıyorsun?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu vaka üzerine Hayriye Hanım anladı ki bütün bu şiddet beyhudedir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Biraz daha kuvvetli bir heyecan bu ihtiyarı öldürebilir,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fakat fikrinde zerre kadar bir değişiklik yapamaz. O vakit,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">politikayı değiştirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Mademki kocası bu izdivacı bir namussuzluk addediyor, o halde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ona ispat etmelidir ki bilakis oğlunun bu zavallı kadını yüzüstü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bırakması en büyük bir namussuzluktur. Hayriye Hanım,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir zaman da ona bu cepheden hücum etti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Oğlun bir ailenin namusunu mahvetti, biçare bir kadının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sokakta kalmasına sebep oldu. Canı canla ölç! O zavallı da senin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fikret gibi; Leyla ve Necla gibi tecrübesiz bir çocuktur...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Allah, sonra bize kendi evlatlarımızdan çektirir. Bu kadının namusunu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">temizlemek oğlunun boynuna borç olmuştur.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, gerçi bir vakit bu mantığa kulak vermiyor göründü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat bu sarsılmaz zannedilen kayanın altında görünmez<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">birtakım çöküntüler olmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Günün birinde hiç sebep yokken karısını çağırdı, mazlum bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sükunetle:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hanım, ben, uzun uzadıya düşündüm dedi. Oğlumuzun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu kadını yüzüstü bırakması doğru olmayacak. Benim tarafımdan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Şevket'e söyle. İstediği kadını kabul etmeye, ona kendi kızımız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi kollarımızı açmaya hazırız, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-XVİİ-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>DÜĞÜN gecesi... Ev, baştan başa aydınlık içinde... Kapılar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">pencereler, açılmış. İkide bir cazbant çalıyor. O, susunca neşeli<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kahkahalar, haykırışlar, çığlıklar...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Sokakta kuvvetli bir ışığın etrafına toplanan gece böceklerinin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kaynaşmasına benzer bir gizli hayat var. Ta uzaklardan çalgıya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve aydınlığa doğru akıp gelmiş bir kalabalık. Kadınlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">erkekler, çocuklar. Bunların bir kısmı düğün evinin saadetini sokakta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">seyrediyor; bir kısmı içerdeki kargaşalıktan ardına kadar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açılmış kapılardan cesaret alarak yavaş yavaş bahçeye yayılıyor.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey'in özene bezene işlediği çiçek tarhlarının kenarına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oturuyor.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, usulca arkadaki mutfak kapısından kaçtı, dört<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beş yüz adım uzaktaki bir tepeye çıktı. Büyük bir kayanın kenarına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oturdu, şakaklarını elleri içine aldı. Bu haliyle evinin yandığını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uzaktan seyreden bir zavallıya benziyordu. Artık yüzde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir ümit kalmamıştı. Bağlarbaşı'ndaki harap ev, karanlık penceresiyle,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kapalı kapılar ile dışardaki fırtınanın günden güne artan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zoruna uzun seneler kahramanca dayanmıştı! Bu beyhude<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mukavemet, ne göz yaşlarına, ne mahrumiyetlere mal olmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şimdi, bu düğün, sıkı bir rüzgar hücumu gibi, bir anda kapıları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arkalarına dayıyor, ihtiyar babanın bütün korktuğu şeyler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evi birdenbire istila ediyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evet, artık ümit kalmamıştı. Şevket'le beraber en kuvvetli silah<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arkadaşını kaybediyor, dünyada yapayalnız kalıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, haftalardan beri ağırlık basmış gibi bir halde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaşamıştı. Ancak her şeyin bittiği bu gecede açık bir kafa ile düşünmeye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve gördüklerini hatırlamaya vakit buluyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Düğün lakırdısı ortaya çıkınca ağırbaşlı Fikret'e varıncaya kadar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bütün çocuklar elbise diye üstüne üşüşmüşlerdi. Karısından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yardım bekleyemezdi. Şevket'ten de hayır yoktu. Zavallı çocuğun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başında ateş yanıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bir zaman şaşkın şaşkın çarpışmış, çocuklarının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hepsine ayrı ayrı anlatmağa çalışmıştı ki bu düğün bildikleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi ferahlı ve iftiharlı bir düğün değildi. Nasılsa olmuş bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">felaketin tamiridir; kendilerine düşen şey bu ayıbı davul zurna<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ile aleme ilan etmekten ziyade mümkün olduğu kadar sessiz, sedasız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geçiştirmektir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Böyle olmasa da ne ile elbise ve düğün yapacaklardı? Elde,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">avuçta bir şey kalmamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Borç etmeye kalksalar ipin ucunu büsbütün kaçıracaklar, birkaç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ay sonra muhakkak aç kalacaklar ve elaleme rezil olacaklardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, bir gün şaşkınlıktan Ayşe'yi karşısına almış, bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">on bir yaşındaki bebeğe saatlerce para hesapları yapmış, bakkal<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">defterleri, senetler, kağıtlar göstermişti. Fakat, artık, çocuklar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">saygıyı da kaldırmışlardı. Şimdi, onların hepsi birer küçük<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hayriye Hanım'dı. Kızdıkları zaman tıpkı annelerinin çehresine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">benzeyen yüzleriyle bağırışıyorlardı: Bir doğruluktur tutturdun.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bizi düşünmedin. Dilenci çocuklarından beter ettin.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Herkes, çocuklarının bir dediğini iki etmezken kardeşimizin düğününde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bizi hizmetçi gibi gezdirmeye nasıl razı olacaksın?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, filozof adamdı. İnsan olanın başına her şeyin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gelebileceğine ihtimal verirdi. Fakat, doğruluk ve namusunun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir gün, çocukları tarafından bir büyük ayıp, affedilmez bir kabahat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi başına kakılacağını hiç aklına getirmemişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Dert, sade elbise derdinden ibaret de değildi. Ev eşyası, hemen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">baştan başa değişiyordu. Eski kırık oda takımları, kerevetler,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">masalar, sandalyeler, satılıyor, yerine yenileri geliyor, bazı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">odaların duvarları kağıtlanıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bunlar para ile olan şeylerdi. Ali Rıza Bey, Şevket'in bütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu masraflara dayanmak için neler yaptığını, neler çektiğini düşünmeye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bile cesaret edemiyordu. Birkaç defalar, ne olursa olsun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oğlu ile konuşmak istemişti. Fakat artık babasıyla göz göze<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gelmekten çekinen Şevket, meyus ve suçlu bir tavırla başını önüne<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eğmiş: Biliyorum baba. Fakat zaruri, demiş ve ondan kaçmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, sandığında, sepetinde ne varsa ortaya dökmüş,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">son kalan bir iki parça elmasını mezada götürmüştü. Bütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bunları evde yine kimseyi memnun etmiyor, her akşam<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çığlıklar kopuyor, ayılıp bayılanlar oluyor, elinde sarfedilecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">para bulundukça Ali Rıza Bey'i adam yerine saymayan Hayriye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hanım, başı sıkıştığı zaman: Ayol, evin erkeği değil misin?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ben, aciz bir kadınım... Elimden ne gelir?... Bir çare bul...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diye kocasının üstüne koşuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İşin asıl fena tarafı Ali Rıza Bey'in gelini Ferhunde'yi de gözü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tutmaması idi. İhtiyar adam, onu ilk gördüğü günü unutamıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O, namusu temizlendiği, iyi bir aileye kabul edildiği için<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sevincinden ağlayan mahçup ve mütevazi bir kadıncağızla karşılaşacağını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zannediyordu. Halbuki bilakis, gayet yüksekten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">atan, kendisinde tükenmez haklar gören küstah, hafif, şımarık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir mahluk buldu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Oğlunun saadeti ve ailenin şerefi namına bu kadına söylenecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bazı sözler vardı. Fakat bir bakışta onun konuşulamayacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir insan olduğunu anlayınca vazgeçti ve artık kendini vakalar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bırakmaktan başka çare görmedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Cazbant, durmadan çalıyor, iki gün evvel kafesleri sökülmüş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">pencerelerin arkasında bir alay insanın mütemadiyen sıçrayıp<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tepindiği görünüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, Hayriye Hanım'ı düşündü. O şimdi mutlaka<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aşağıda, kör bir lamba ışığında, kirli tabak yığınları arasında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">didiniyor, sarhoş mezesi hazırlamaya çalışıyor olmalıydı. Ali Rıza<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bey, en müşkül zamanında kendisini yalnız bırakan bu kadına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uzun zamandan beri dargındı. Fakat buna rağmen bu gece<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ona acıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu zayıf kadın, bu beş çocuğu yetiştirinceye kadar neler çekmişti?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Vazifesini bitirmiş bir insan sükunetiyle bir köşeye oturacağı,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">rahat bir nefes alacağı bir zamanda böyle mutfak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">köşelerinde didinip çırpınması, her gün bir sıkıntı içinde kendini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">helak etmesi çok acı bir akıbetti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu olan şeyleri muhakkak ki o da hoş görmüyordu, göremezdi...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ömrünü dört duvar arasında geçirmiş, çocuklarından başka<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">insan yüzü görmemiş temiz bir ev kadınının birdenbire değişmesine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">imkan yoktu. Bu değişikliğin sebebini belki de onun bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuklara olan fazla muhabbetinde aramak lazım gelirdi. Ne de<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olsa düşüncesiz, saf bir kadındı. Fazla ilerisini görmeye kafacığı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">müsaade etmemiş, sırf hisleriyle, çocukların ne pahasına olursa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olsun ağlamalarına mani olmak isteyen zayıf ana hisleriyle hareket<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etmişti. İğrendiği muhakkak olan birçok şeylere, sırf onlar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">istiyor diye, onları mesut etmek için katlanıyor, bunca senelik<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kocasını hırpalamaktan çekinmiyordu. Evet, ikisi de çocuklarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ihtimal, aynı kuvvetle seviyorlardı; fakat, ne yazık bu seviş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tarzları başka idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, içinden Şevket'e de biraz kırgındı; fakat bu gece<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">onu da affediyor ve çocuğa çıldırırcasına acıdığını duyuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O gün, birkaç defa karşılaşmışlardı. Pek dikkatli bakmamakla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beraber oğlunu çok meyus ve şaşkın görmüştü. Güzel<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve zeki başı siyah güveylik elbisesinin üstünde balmumu gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">renksizdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir aralık tenha bir köşede Ali Rıza Bey'e yaklaşmış, Baba,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir parça beni dinler misin? demişti. Fakat sesi birdenbire göz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaşlarıyle dolmuş, yukarıdan birisinin, Şevket... Şevket... diye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendisini çağırmasını bahane ederek kaçmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çocuk, acaba ne söylemek istemişti? Ali Rıza Bey, bunu bilmiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat öyle sanıyordu ki konuşmuş olsalardı şimdi bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">saatte bu ayrı ayrı yerlerde ikisi de daha ferah ve daha az bedbin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olacaklardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- XVİİ -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>LEYLA ile Necla tahminlerinde yanılmamışlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Yengeleri, açık fikirli, cesur bir kadındı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Daha düğün günü onlarla konuşurken etrafı koklar gibi hareket<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yapmış:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bu evde bir türbe kokusu var, demişti, benim fikrimce pencereleri,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kapılar açmak, biraz hava değiştirmek lazım. Bilmem<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">belki siz alıştığınız için bir şey hissetmiyorsunuz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kızlar, en güzel sinema yıldızını kıskandıracak kadar mahzun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve güzel tavırlarla başlarını gökyüzüne kaldırmışlardı. Bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şey hissetmiyorlar mıydı? Siz, bir de onların içine sorun. Zavallı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuklar, havası boşalmış bir şişe içindeki kuşlar gibi adeta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nefessizlikten can çekişiyorlardı. Fakat ellerinde ne vardı? Babaları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eski kafalı bir ihtiyar, anaları aciz bir kadındı. Fikret ablaları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir ağırbaşlılıktır tutturmuştu. Yirmi yaşında bir genç kız <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmasına rağmen eski kafalılıkta babasına taş çıkartıyordu. Şevket'e<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gelince... nedense şimdiye kadar o da pek yenilik ve eğlence<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">taraftarı görünmemişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İnşallah yengeleri sayesinde o da bir parça açılır, kendi yaşındaki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Asri gençlere benzerdi. Fakat o biçarenin elinden de<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendileriyle beraber ağlamaktan başka bir şey gelmiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Görümcelerinin daha ilk günde böyle büyük bir emniyetle açılıp<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">saçılmaları yaşlı gözlerle adeta kendisinden imdat istemeleri,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ferhunde'nin kalbine dokunmuştu. Genç kadın, Leyla ile<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Neclanın saçlarını okşayarak:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Vah zavallı masumlar! dedi; bu güzel gözleri böyle ağlatmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nasıl dayanıyorlar? Siz hiç merak etmeyin. Şimdi artık üç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kişi olduk. Nasıl olsa derdimizi anlatırız.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ferhunde'nin üç kişi olduk demesi tevazudan başka bir şey<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değildi. Yoksa bugünden itibaren evin diktatörü kendisi olduğunu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gayet iyi anlamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu genç kadın, zeki olduğu kadar da hilekar ve cesurdu. Birkaç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gün içinde idareyi eline aldı ve eve tek başına hükmetmeye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evin içinde zaten bir gölge gibi gezen Ali Rıza Bey, büsbütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ortadan kayboldu. Sabahları erkenden sokağa çıkıyor, günü kendi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendine kırlarda gezmekle, yahut kahvelerde oturmakla geçiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret'in babasıyle arası açılmış. Genç kız, bir türlü yengesi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve kardeşleriyle anlaşmak istemiyor, bütün gün vahşi bir inatla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">odasına kapanıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Onun fikrince bütün bu olan şeylerin mesuliyeti Ali Rıza Bey'e<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aitti. O, aile babası vazifelerini ihmal etmeseydi, evini kuvvetli<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir erkeğe yakışacak bir metanetle idare etseydi söz, böylece ayağa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düşer miydi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç kız, düşündüklerini Ali Rıza Bey'e de söylemekten çekinmiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Arasıra yalnız kaldıkları vakit babasını acı acı iğneliyor:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Benim için ehemmiyeti yok. Ben, nasıl olsa hayatı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kırılmış bir kızım. Fakat Ayşe'ye acıyorum... Yavrucak, bunların<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arasında mutlaka ahlaksız olacak. diye ihtiyar adamı büsbütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çıldırtıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'e göre Fikret, tamamiyle haksız değildi. Bu işlere<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">biraz da kendisi sebep olmuştu. İki büyük kabahati vardı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Evvela zayıf bir adamdı. Sonra parasızdı ki her halde bu, daha<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">affedilmez bir cinayetti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam Altın Yaprak Anonim Şirketini bıraktığı zaman<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karısının söylemiş olduğu sözlere şimdi hak veriyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şirketi bıraktığına iyi mi ettin? Başkalarının ahlaksızlığından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sana ne idi? Hiç olmazsa yalnız kendini lekelerdin; çoluk<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuğunu bu tehlikeden kurtarmış olurdun.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bir akşam, karısına yalvararak elbiselerini ütületti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Eskiden olduğu gibi büyük bir dikkatle giyindi. Karısı bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şıklığın sebebini öğrenmek istedi; o:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hiç. Bir eski arkadaşı ziyaret edeceğim de... diye müphem<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir cevap verdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Maksadı Altın Yaprak Anonim Şirketi müdürü Muzaffer<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bey'e hatır sormak bahanesiyle, şöyle bir görünmekti. Eski talebesi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ona bir iş verirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Gerçi Muzaffer'le bir daha yüz yüze gelmemeye ahdi vardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat bu, eski zamanlara ve eski Ali Rıza Bey'e ait bir karardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Değil mi ki kendi oğlunun yaptığı kabahate göz yummuştu;<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">artık tenkid etmeye, yüksek sesle doğruluktan bahsetmeye kalkmak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gülünç bir şey olurdu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, Şirket'te evvela kalem odasına uğradı, eski arkadaşlarından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir çoğunu değişmiş buldu. Kalanlar da onu tanımakta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">adeta güçlük çektiler. İhtiyar adam, koridorlarda<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mümkün olduğu kadar geciktikten, duvarlarda asılı ilanları satır<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">satır okuduktan sonra müdürün odasına yürüdü, nedense çok<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ayıp bir şey yapıyormuş gibi elleri titriyor, bir türlü kapıyı vurup<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">içeri girmeye cesaret edemiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Belki kuvvet toplamak için koridorda bir boy daha dolaşacak,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ilanları bir kere daha okuyacaktı. Fakat birdenbire kapı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açıldı. Muzaffer Bey, elinde bir dolu çanta ile dışarı çıktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Vah hocam... Siz misiniz? Ne var ne yok? İyisiniz inşallah?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç adam, onu böyle suçlu bir insan vaziyetinde kapısı önünde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bulduğuna hiç hayret etmiyor gibiydi. Ali Rıza Bey'in kalbi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">birdenbire burkuldu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hamdolsun efendim, dedi, siz göreceğim geldi... Bugün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu tarafa bir işim düşmüştü...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Muzaffer Bey, sözü Ali Rıza Bey'in ağzından aldı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hatırımı sormadan geçmek istemediniz değil mi? Teşekkür<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ederim... Nasılsınız? Maşallah pek değişmemiş görünüyorsunuz.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Oğlunuz nasıl? Kerimeler de iyidir inşallah? Artık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">büyümüşlerdir!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Muzaffer Bey, konuşulması lazım gelen şeyleri mümkün olduğu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kadar çabuk bitirmek ister gibi birbiri ardına sualler soruyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu esnada çantasını aralayarak içindeki kağıtları muayene<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ediyordu. Elinde bir şapka ile bekleyen bir hademeye:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Oğlum, masanın üstünde mühürlü bir zarf var; getir onu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bana...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Dedi. Sonra Ali Rıza Bey'in elini sıktı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-Hocam, affedersiniz! Acele bir işe gidiyorum, dedi, yolunuz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düşer de uğrarsanız memnun olurum... Allaha ısmarladık.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adamı koridorda yalnız bırakarak süratle merdivenlerden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">indi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu son ümit de böyle suya düşmüş oluyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- XVİİİ -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>LEYLA ile Necla, artık muratlarına ermişlerdi. Senelerden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beri hasretini çektikleri asri hayata nihayet kavuşmuşlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'in Bağlarbaşı'ndaki kendi gibi ihtiyar ve çürük<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evi eski mahrumiyetlerinin acısını çıkarmak ister gibi çılgın bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">neşe ve şenlik içinde kalkıp kalkıp oturuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Haftada iki gece dostlara danslı çay veriliyor, en aşağı iki üç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gece de başkalarının davetine gidiliyordu. Aşağı sofa ile taşlık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arasındaki camekan kaldırılmış, delik deşik duvarlar sarı yaldızlı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir kağıt ile kaplanmıştı. Davet akşamları taşlıktaki su küpü,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sofadaki yemek masası ve daha başka hırdavat eşya mutfağa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">taşınıyor, yukarıdan kilimler, iskemleler, süslü yastıklar indirilerek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir kabul salonu dekoru kuruluyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu telaşlar arasında çok kere akşam yemeği hazırlama ve yemeğe<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vakit kalmazdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Herkes misafirler için hazırlanan sofradan bir, iki bisküvi, bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sandviç alır, ayak üstünde acele acele yerdi. Biraz sonra davetliler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">birer birer sökün etmeye başlayınca Hayriye Hanım, eteklerini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">toplayarak, kollarını sıvayarak mutfaktaki büfecilik<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vazifesine kapanır, Ali Rıza Bey, aşağıdaki gürültüleri mümkün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olduğu kadar az işitmek için kolunda bir kitap, elinde bir mum<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ile tavan arasına çıkardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span><span style=""> </span>Gramofon, bütün gece çalar, çılgın kahkahalar, çığlık çığlığa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">boğuşmalar içinde durmadan dansedilir, temelinden sarsılıyor<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi olan evin harap tavanlarından tozlar yağardı...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çok kere oturduğu yerde sönen mumun önünde uyuyup kalan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey, ilk sabah ışıkları içinde gözlerini açtığı vakit<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evi hala bu gürültüler içinde sarsılıyor bulurdu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ailenin misafirliğe gittiği gecelere gelince, o vakit de yine bitip<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tükenmez hazırlıklar sebebiyle akşam yemeklerine vakit kalmazdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kızlar, yengeleriyle beraber saatlerce sökük dikerler,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bozulmuş elbise parçalarından uydurma süsler hazırlarlar, vücutlarının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görünecek yerlerini kolonya ile silerler, ayna karşısında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kantocu kızlar gibi boyanırlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Küçük, büyük evin bütün insanlarına arız olan titizlik ve hırçınlık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey'e de sirayet ediyor gibiydi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, bazen kızıp köpürüyor, bu rezaletlere tahammül<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">edemeyeceğini bağıra bağıra söylemeye başlıyordu. O vakit,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hayriye Hanım, nerede ise koşup yetişiyor:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ali Rıza Bey, çıldırıyor musun? Ne yapalım şimdi böyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geçiyor... Kızlara koca bulmak lazım... Eve kapatılmış bir kızı <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu zamanda kimse arayıp sormuyor... Bu yaptıklarımız sırf onlara<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hayırlı bir kısmet bulmak için... Çocuklarına hanlar hamamlar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mı yaptın? Bırak biçareler de başlarının çarelerine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">baksınlar...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Diye çıkışıyordu... Görünüşte Şevket de bu fikirde idi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Baba, hayat değişmiş diyordu, emin ol ki bu eğlencelerde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zannettiğin kadar korkulacak bir şey yok... Şimdi bütün dünya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">böyle. Ne yapalım? Asrın icabatına uymaya mecburuz. Sen, başka<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir zamanın adamı olduğun için bunların ne kadar tabii ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zaruri olduğunu görmüyorsun.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, evvela şaşırdı; oğlunun da öteki çocukları gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değiştiğine, bozulduğuna hükmetti. Fakat biraz sonra anladı ki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Şevket, yine eski Şevket'tir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span><span style=""> </span>Onun fikirlerinde ve duygularında hiç bir şey değişmemiştir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu gidişten o da memnun değildir. Ne bu yaşayış tarzını, ne evlerine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">girip çıkan insanları, o da beğenmiyor; fakat ne çare ki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">iş çığrından çıkmış, karısına olan zaafı yüzünden, yahut daha<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başka sebeplerden kendini bir kere bu korkunç akıntıya kaptırmıştır;<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu müdafaalar bu zaafa bir mazeret göstermeden başka<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir şey için değildir.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Oğlunun söz söylerken aldığı suçlu ve meyus tavır da bunu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">göstermiyor muydu? Evet, Şevket, yine eski Şevket'ti. Bu olan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şeyleri ne bu zaman, ne de hiç bir zaman tabii ve zaruri bulmuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ne yapsın ki ok yaydan çıkmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey bunu anladıktan sonra oğluna daha çok acımaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çocuğun günden güne süzüldüğü ve eridiği görülüyordu. Bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">öldürücü eğlence gecelerinden sonra çok kere yatmadan çantasını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">alarak sokağa çıkıyor, akşamlara kadar kim bilir nerelerde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ne şekilde didişip uğraşıyor, ortalık karardıktan sonra yorgunluktan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bitmiş bir halde eve dönüyordu. Fakat onun yatağa girecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">derecede hasta olduğunu kimse görüp anlamıyor, karısıyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir rahat yemek yemesine bile meydan vermeden önlerine katıp<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yine gece eğlencelerine sürüklüyorlardı. İdare, hala Hayriye Hanım'da<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">idi. Fakat kadıncağız, artık ipin ucunu iyiden iyiye kaçırmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Evde su gibi para sarfediliyordu. Bu para, nereden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geliyordu? Şevket, ölesiye çalışmak pahasına da olsa bu korkunç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">masrafı karşılayacak kadar para kazanıyor muydu? Yoksa çocukcağız,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">borca mı batıyordu?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- XİX -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>DÜĞÜNÜN üstünden birkaç ay geçti. İlk zamanlarda hesapsız,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kitapsız su gibi giden paranın membaı kurumaya başladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bunun arkasından tekrar kavgalar mevsimi geldi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket'in büyük bir sıkıntı içinde olduğu görülüyordu. Bazı <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sabahları, annesine masraf parası bırakmadan çıkıyor, ara sıra<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kapıya gelen alacaklılar kendisini yok dedirtiyordu. Ev halkı tekrar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">birbirine düşmüştü. Kimi gün Ferhunde sinirlenip haykırıyor;<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kimi gün Leyla ile Necla, intihara kalkıyor, kimi gün Ayşe<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ağlıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kocasından başka herkese fevkalade yumuşak ve tatlı muamele<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eden Hayriye Hanım ise bu kavgalar arasında mütemadiyen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ondan ona koşarak yalvarıyor, ara bulmaya çalışıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Sefalet son dereceyi bulmaya başlamıştı. Bazen evde ateş yanmadığı,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tencere kaynamadığı günler oluyordu. Dolabında daima<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gizli reçelleri, kutu sardalyaları olan Ferhunde müstesna<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmak üzere herkes eline geçirdiği zeytin, peynir, pastırmayla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir köşede karnını doyuruyor, pek soğuk havalarda kapsız yorganlara<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sarınılıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Böyle olmakla beraber davet günleri geldiği zaman yine her<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şey değişiyordu. Bütün ev halkı barış görüş oluyor; yüzler gülüyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">elbirliğiyle bir çalışmadır başlıyordu. Kimi yemek masasını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">taşıyarak kabul salonunu hazırlıyor; kimi sökük dikiyor, çorap<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tabanı tamir ediyor, kimi ütü ütülüyor, Ayşe, eski bir zımba makinesiyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">renkli uçurtma kağıtlarından konfeti kesiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım'a gelince, o, yine kollarını sıvayarak mutfağa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">giriyor, bayat francalaları yarıp peynir kırıntıları ve margarin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yağıyle sandviçler dolduruyordu. Kadıncağız, bu işte bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gazino büfecisi gibi ihtisas sahibi olmuştu. Bir kaşık siyah havyarı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zeytin ve sardalya barsağıyla karıştırarak nefis havyarlar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yapıyor, eski davetlerden kalma kadeh artıklarını çürük yemişlerle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kaynatmak suretiyle likörler meydana getiriyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir gün evvel saç saça, baş başa kavga edenler bir gün sonra<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">güle eğlene birbirlerinin tırnaklarını boyuyorlar, cımbızla kaşlarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yoluyorlar, dikişlerini dikiyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'in anlamadığı şeylerden biri de en acı sefalet içinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kıvranan ve birbirlerini yiyen bu insanların eğlence saati gelince<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">birdenbire her şeyi unutmaları, hiç bir şey olmamış gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gülüp eğlenmeye başlamalarıydı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Demek çocukları hissiz, haysiyetsiz, çingene gibi bir şey olmuşlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bir şey söylemek istedikçe cevap hazırdı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ne yapalım, keyfimizden değil ya... Kızlara koca bulmak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">lazım...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, bu bahane ile Ali Rıza Bey'i misafirlere çıkarmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">da başladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Sansar gibi tavan arasında dolaşacağına insan içine çık.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Eve gelen gidenler arasında Leyla ile Necla'yı isteyenler var. Babaları<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değil misin? Son sözü söyleyecek sensin. Bu adamlarla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">konuş, ahlaklarını, meşreplerini anlamaya çalış. Babalık vazifelerinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hiç birini yapmadın, bari bunu yap...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bunu yanlış bulmuyordu. Darılıp bir köşeye çekilecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zaman değildi. Leyla ile Necla, ne de olsa evlatları idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Mademki eve gelip gidenler arasında onlarla evlenmek fikrinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olanlar varmış. Bunların içinde iki namuslu adam seçmeye gayret<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etmeliydi. Zaten çocukların göz göre göre ziyan olup gitmesine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mani olmak için şimdilik bundan başka çare de görmüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Artık davet akşamları o da oyuna çıkacak bir aktör gibi köşede<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hazırlık yapıyordu, kunduralarını boyuyor, pantolonunun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">paçasından sarkan iplikleri makasla kesiyor, gömleğinin yırtıklarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">büyük bir dikkatle kravatının altına sokuyor, saçını sakalını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fırçalıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, eskiden idare meclisine girerken aldığı ciddi vaziyetle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">içeri girince kızlar pullu, boncuklu tuvaletlerinden çıkan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çıplak kollarını kanat gibi sallayarak koşuşuyorlar, şımarık çığlıklarla,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Babacık... Cici güzel babacık, diye boynuna sarılarak bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">koltuğa oturtuyorlar, bisküviler, sandviçler getirip zorla ağzına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sokmaya çalışıyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Misafirlere karşı bu, ne iğrenç sahtekarlıktı: Ali Rıza Bey, kızlarını,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">biraz evvel kuliste itip kaktıkları ihtiyar bir aktörü perde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açılınca rol icabı öpüp koklamaya başlayan tiyatro kızlarına benzetiyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hem onlardan, hem kendinden iğreniyordu. Ne yapsın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ki birçok şeyler gibi buna da tahammül etmeye mecburdu. Bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mesut aile komedisini oynamak suretiyle davetliler arasında çocuklarına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">belki bir koca avlayacaktı. Yalnız, şu evine girip çıkan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu alay alay erkekler içinde insana benzer tek bir çehre<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görünmüyordu: Yirmişer, yirmi ikişer yaşında terbiyesiz, cahil,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">küstah mahalle çocukları... Kimi kumardan, kimi kadından, kimi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">büyük borsa ve ticaret manevralarından, kimi yediği veya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beklediği büyük miraslardan hayret verici bir yüzsüzlükle bahseden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çeşit çeşit serseriler... Yıprak, kokainci, şişkin, ayyaş çehreleri...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sırf gafil kız çocuklarını kandırmak için aileler içine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sokulmuş ihtiyar tilkiler...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, hiç bir şeyin farkında değil gibi, bir köşeye sinip<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oturduğu halde bu çehrelerin içyüzünü görüyor, kızları onlarla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">teklifsiz konuşup şakalaştıkça utancından kahroluyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket'in bu meclislerde herkesten ne başka bir hali vardı. Bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zavallı çocuğun mütemadiyen azap ve işkence içinde yaşadığı belliydi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat ne çare, bir kere saplandığı bu bataktan bir türlü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendini kurtaramıyordu. Şevket, Ali Rıza Bey'in misafirlere çıkarıldığına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hiç tahammül edemiyordu. Bazen göz göze geldikleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zaman: Seni bu vaziyete ben düşürdüm; affet! der gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">boynunu büküyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç adam, bir gece bir bahane ile babasını dışarı çekti, taşlıkta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">onun kulağına eğilerek: Kuzum baba, bana acırsan bunların<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">içinde bulunma! dedi ve cevap beklemeden kaçtı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>-XX-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>EVİN üst katındaki bir odada kendi kendine yaşayan, yalnız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arasıra kavga etmek için dışarı çıkan Fikret, bir gece babasını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yanına çağırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hiç mukaddeme yapmadan:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ben evleniyorum baba, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, şaşırdı. Fakat pek fazla telaş göstermedi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Öyle mi çocuğum? Allah mesut etsin, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Sana danışmadan böyle bir karar verdiğim için belki bana<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kızarsın...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, acı bir gülümseme ile:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Kızmak mı? Niçin kızayım çocuğum? Benim senin üstünde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir hakkım yok ki... dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret, kaşlarını çattı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bu sitemin doğru değil baba...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Sitem etmiyorum... hakikati söylüyorum... Ben, artık fukara<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oldum... Bütün haklarım gibi babalık hakkımı da kaybettim...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Madem ki senin saadetini temine kaadir değilim.. Ne<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">istersen yapmak hakkındır çocuğum...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret, evvela biraz sarsıldı, babasına acır gibi oldu. Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çehresi tekrar sertleşti, ağır ve tutuk bir tavırla:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Açık konuşalım baba, dedi. Bilirsin ki ben, öyle pek kafasız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir kız değilim. Annem gibi, kardeşlerim gibi fakir düştük,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">parasız kaldık diye sana darılmak hiç bir zaman aklımdan geçmedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Buna mukabil onlara gösterilen zaafı affedemedim ve edemeyeceğim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket, fena çocuk değil. Ancak, ne çare ki yularını o soysuz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kadına kaptırmış. Leyla ile Necla ne yaptığını bilmeyen iki çılgın...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Annem, koyun gibi nereye çeksen oraya giden bir zavallı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O kadar çırpındım, çarpındım: Baba, gözünü aç. Bunlar evi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir felakete sürükleyecekler dedim. Aldırmadın; yabancı gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">köşeye çekildin, sade darılıp surat asmakla iktifa ettin... Sen,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">erkekçe hareket edeydin bu olanlar olmazdı. Belki müteessir olacaksın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">amma göz önünde olan bir hakikati saklamaya hacet<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yok... Bu gidiş iyi bir gidiş değil. Doludizgin bir uçuruma gidiyoruz...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Baktım kimseden imdat yok... Ben, bari kendimi kurtarayım,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dedim. Onun için neye bu kız bir kere sormadan böyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">iş tutmuş? diye kızarsan haksızlık olur...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bir sandığın kenarına oturmuş, artık bir tek siyah<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">saç kalmamacasına ağarmış başını elleri içine almıştı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hakkın var Fikret, dedi, bunlara hep ben sebep oldum<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuğum...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Baba-kız, bir zaman düşünceler içinde karşı karşıya oturdular.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sonra Ali Rıza Bey, sualler sormaya başladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Evleneceğin adam bari iyi bir adam mı Fikret?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Tahsin Bey isminde ellilik bir adam...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Senin için fazla yaşlı değil mi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Benim gibi bir insana çok bile...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ne ile meşgul?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Adapazarı'nda bağı, bahçesi varmış, hali, vakti yerinde bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">adammış...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Seni oraya mı götürecek?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Asıl bunun için istiyorum ya...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şimdiye kadar evlenmemiş mi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Karısı geçen sene ölmüş... Üç çocuğu varmış...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Nasıl bir adam acaba?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Fena değil diyorlar. Ben, kendi hesabıma resmini bile görmek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">istemedim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ya beğenmezsen? -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Beni bu cehennemden kurtaracak adam kim olursa olsun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kabul etmeye razıyım.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Seni vasıta ile mi istedi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret kesik bir sinir kahkahasıyle:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Tabii uzaktan methimizi işiterek: Aman şu bulunmaz Hint<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kumaşını bana isteyin! diye görücü göndermedi. Bu adam<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">komşumuz Neyyir Hanım'ın akrabası oluyormuş... Geçenlerde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">İstanbul'a gelmiş... Karımın ölümünden sonra ev altüst oldu...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Çocuklarıma analık etmeye razı iyi bir kızcağız bulursam evleneceğim...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">demiş. Hiç tereddüt etmeden: Beni alsın! dedim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mektup yazdılar; dün cevap gelmiş... İki haftaya kadar Adapazarı'na<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gideceğim. .<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret, titiz, acı bir tavırla bu izahatı verirken Ali Rıza Bey,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">küçük yaşlarından beri kurduğu hülyaları düşünüyordu. Kendini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zaptedemeyerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Vah zavallı çocuğum, dedi...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç kız haşin bir tavırla başını kaldırdı, gözlerinden vahşi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir kinle:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Baba, sen merhametini öteki çocuklarına saklasan daha<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">iyi edersin, bakalım akıbetleri ne olacak? dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret söylediği gibi iki hafta sonra Adapazarı'na gitti. Hayriye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hanım, odaları son bir defa altüst ederek kızına üç beş parça<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eşya bulmak istedi. Fakat genç kız, bunları hakaretle reddetti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kezalik ailesinden kimsenin Adapazarı'na kadar kendisine refakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etmesine razı olmadı...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ben, bu evden bir hizmetçi gibi çıkıyorum... Teşrifata lüzum<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yok, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evden çıkarken kardeşlerine veda etmedi; ağlayarak boynuna<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sarılmak isteyen annesini sinirli bir hareketle göğsünden itti...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Yalnız, tren yürümeye başladığı zaman babasının gözlerindeki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dilsiz ve ümitsiz elemden biraz rikkate gelir gibi oldu. Vagonun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">penceresinden eğilerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Üzülme baba, dedi, pek darda kalırsan bana gelirsin; sana<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendi evladım gibi bakarım.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ağacın yapraklarından biri böylece kopup gitmiş oluyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- XXİ -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>ALİ Kıza Bey'in tek ümidi kalmıştı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Vakit geçirmeden Leyla ile Necla'ya hayırlı birer kısmet bulup<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başından atmak.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kızlara koca bulmak bahanesi ortadan kalkınca belki rezaletlere<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de bir nihayet verilirdi. Gerçi asıl fesadın gelini Ferhunde'nin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başı altından çıktığını biliyordu; fakat, o, yardakçılarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kaybedip yalnız kalınca iş bir dereceye kadar daha kolaylaşırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, Şevket'e söyleyeceği sözleri şimdiden hazırlamıştı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Oğulcuğum... Ben, seni yine eskisi gibi seviyorum... Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">artık çürüklüğe atılmış bir ihtiyardan başka bir şey de olmasam,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu ailenin reisi sayılırım. Vazifelerim daha bitmedi..Bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hal, böyle devam edemez. Sen, her şeye rağmen iyi ve gayretli<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir erkeksin; biraz gayret edersen umarım ki karına meram anlatabilirsin.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Eğer ona karşı fena zaafın varsa, yahut herhangi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir sebepten bunu yapamayacak halde isen, evlerimizi ayırırız.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Senden artık bir şey istemem. Birkaç kuruş tekaüt aylığımla nasıl<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olsa anneni ve Ayşe'yi geçindiririm.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bunu söyledikten sonra, davetlere, eğlencelere<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">paydos diyecek, kapısını tekrar kapayacaktı. Karısı karşı durmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalkarsa onu feda etmeyi kafasına koymuştu. Hayriye Hanım,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendisine itaat etmek istemediği taktirde çocuklarından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">herhangi biriyle yaşamaya gidebilirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Felaket, Ali Rıza Bey'e kaybettirdiği bunca şeye karşı çok kıymetli<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir hassa kazandırmıştı; pekyüzlülük, acarlık.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>O, artık, kılı kırk yaran, günlerce düşünüp üzülmeden en<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ehemmiyetsiz bir işe teşebbüs etmeyen eski mahçup, korkak Babıali<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">efendisi değildi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Sokakta birkaç kuruş için esnafla boğaz boğaz gelmeye nasıl<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yavaş yavaş alıştı ise, evinde çoluğu çocuğu ile dalaşmaya da<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">öyle alışmıştı...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Eskiden pek canına yetmeyince, kendini bir işte son derece<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">haklı görmeyince bağırıp çağırmazdı. Şimdi, bazen hiç sebep<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yokken de olmayacak bir şeyi parmağına doladığı, bir çocuk inadıyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">önüne geleni haşladığı oluyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bunda, günden güne bozulan sıhhatinin de belki büyük bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">payı vardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evet, vakalar Ali Rıza Bey'i bambaşka bir adam yapmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Günü gelince hakkını ve kanaatini müdafaada eskisi kadar aciz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalmayacağını gayet iyi anlıyordu. İş ki Allah o günleri göstersin...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Yalnız eve girip çıkan, mütemadiyen kızlarının etrafında dolaşan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">erkekler arasında o iki Helal süt emmiş damadı bulmak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hiç de kolay bir şeye benzemiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, şimdi artık çağrılmadığı, istenmediği zamanlarda<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">da misafirlerin arasına giriyor, güpegündüz elinde fenerle sokakta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">adam arayan Diyojen gibi ahlakına güvenilebilecek o iki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">halaskarı arıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Gelip gidenler arasında sözü sohbeti yerinde görünen birkaç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">erkeği haftalarca göz hapsine aldı. Onlarla konuşma bahaneleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">icadetti. Hayatları hakkında gizli tahkikat yaptı. Fakat neticede<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hiç birini bir türlü gözü tutmadı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu insanlardaki içyüzün dışyüze ne kadar az benzediğini anlamak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">için fazla yorulmaya da lüzum yoktu. Parmağının ucuyla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">biraz dokundun mu, üstlerindeki yaldız parça parça<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dökülüyor, altında dolu pislik ve ahlaksızlığın cılk yaraları bütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">iğrençliğiyle görülüyordu. Doğrusunu söylemek lazım gelirse<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kızları da onlardan başka türlü müydü? Kızları evde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">günlerce analarının yırtık hırkası, kendisinin mutfak paçavrası<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmaktan başka bir şeye hayrı kalmamış eski palto ve hırkalarıyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geziyorlar, kirden rengi değişmiş elbiselerinin sökülen yırtılan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yerlerini dikmeye üşenerek iğnelerle tutturuyorlar; bez<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">parçalarıyle top top boğuyorlardı. Fakat davet geceleri allı pullu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ipek tuvaletleriyle kozalarından çıkmış kelebeklere dönüyorlar;<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bambaşka insanlar oluyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Nasıl ki yine o gecelerde bülbül gibi öten, etrafa iltifat ve nezaket<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">saçan ağızların birkaç saat evvel hamal gibi kavga ve küfür<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eden ağızlar olduğuna inanmak için de kırk şahit lazımdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu sürü sürü, çeşit çeşit insanlar içinde aradığı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kimseyi bulmaktan ümit kesince onların herhangi birine de razı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oldu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Kızlar bu gidişle ya bu çapkınlardan birinin tuzağına düşecekler,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yahut adları çıkacak, diyordu, o vakit onları evlendirmek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">büsbütün imkansız bir şey olacak. Madem ki kendi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuklarımın pek şikar matahlar olmadığını teslim ediyorum,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şu halde ince eleyip sık dokumaya hakkım yok. Onlarda büyük<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">meziyetler aramaktan vazgeçmeli, bir ev geçindirecek kadar para<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kazanan her hangi biriyle karşılaşınca tereddüt etmemeli...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bir gece Leyla ile evlenmek fikrinde olduğu söylenen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir komisyoncu ile konuştu. Tahsin Bey ismindeki bu adam<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kırk yaşlarında vardı. Evvelce iki defa evlenmiş, ikisinde de mesut<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olamamıştı. Halbuki kendisi ne kadar iyi bir adamdı. Karılarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">memnun etmek için ne fedakarlıklar yapmıştı. Fakat bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nankör kadınlar ona etmediğini bırakmamışlar, üstelik namusunu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">berbat ettikten sonra kaçmışlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Tahsin Bey, komisyon işlerinde pek çok para kazanıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hele bazı öyle teşebbüsleri vardı ki onu memleketin sayılı zenginleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arasına sokacaktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bu sözlere inanıyor değildi. Bu iyilik, fedakarlık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve zenginlik hikayelerinin içyüzünde kimbilir neler vardı. Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">işittiklerinin hiç olmazsa yüzde sekiz, onunun doğru<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmaması için de sebep yoktu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu Tahsin Bey, pek öyle rezil, dolandırıcı bir şey değilse ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karısını besleyecek kadar para kazanabiliyorsa pekala bir damat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olabilirdi. Onun için ihtiyar adam, misafirini sonuna kadar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dinlemiş, bütün söylediklerine inanıyor gibi görünmüştü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Yalnız, ertesi sabah Hayriye Hanım, sofrayı süpürürken yere<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düşmüş bir kağıt parçası bulmuştu. Bu Tahsin Bey'e yazılmış<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir terzi mektubu idi ki bir sene evvel yaptırdığı iki kat elbisenin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">parasını bu ay da vermezse dolandırıcılık davası açacağını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">söylüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu neviden bir kısmet de Necla'ya çıkarak Ali Rıza Bey'i sekiz,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">on gün kadar meşgul etti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu, yirmi sekiz yaşlarında ağırbaşlı, asil çehreli bir çocuktu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Postahanede katipti. Aylığı pek azdı. Fakat Avrupa'da ölmüş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir amcasından miras yediğini söylüyor ve çok para sarfediyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İş ciddileşince Şevket, tahkikat yaptı ve bu gencin elindeki paranın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Avrupa'da ölmüş amcadan değil, Hisar'da oturan altmış<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yaşlarındaki zengin metresinden geldiğini çabucak meydana<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çıkardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- XXİİ -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>LEYLA ile Necla'yı ne bahasına olursa olsun evlendirmek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey için bir sabit fikir olmuştu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Eskiden kızlarının yabancı erkeklerin kucağında dansettiğini,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">onlarla ağız ağıza konuşup gülüştüğünü, tenha yerlerde kol<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kola gezdiğini gördükçe hırsından kendi kendini yerdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şimdi, bu acıyı ve utancı eskisi kadar duymuyor, kızlarının<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu sayede belki iyi birer koca avlayacağını ümidederek, bütün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yolsuzluklara göz yumuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Necla ile Leyla'nın etrafında zaman zaman yeni çehreler peyda<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oluyordu. Bunların bazıları terbiyeli, kibar kıyafetli insanlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, her defasında büyük ümitlere kapılıyor, onların<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">güzel gecelerde kızlarını kollarına takıp götürmelerine, geç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vakit Üsküdar'dan otomobille eve getirmelerine tahammül<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ediyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat, bu insanlar, şüpheli gölgeler gibi bir zaman çocukların<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">etrafında dolaştıktan sonra çekiliyorlar, ummanın ortasında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kazaya uğramış bir biçareye uzaktan görünen ve onu hoş bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ümitle haykırtıp ağlattıktan sonra ufukta silinen dumanlar gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görünmez oluyorlardı...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Beye, ilk zamanlarda bir idare meclisi odasına giren<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">büyük bir memur ağırlığıyle sosyeteye girdiği vakit, ortalık, birden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bire duruldu. O varken kadınlar fazla hoppalık edemezlerdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fakat şimdi herkesle yüzgöz olmuştu. Kimse, artık ondan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çekinmeye lüzum görmüyordu. Evvelce ona Beyefendi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hazretleri diye hitabedenler şimdi yanında açık saçık hikayeler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">söylemekten çekinmiyorlardı. Bazı fazla yüzsüz kadınların<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Beyefendi, ille sizinle dansedelim diye üstüne hücum ettikleri,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ihtiyar adamı üzüp tartakladıkları bile oluyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, günden güne çöken vücudu, bozulan kıyafetiyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sinsi sinsi dolaşarak damat ararken neler görüyordu?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Görünüşte delicesine eğleniliyor, bir gürültü, bir kıyamet gidiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir yanda evin sakat döşemelerini çökertircesine dansedilirken,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">öbür tarafta salon oyunları oynanıyor, saçlı sakallı adamlar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sandalyelere tüneyerek horoz gibi kanat çırpıp ötüyorlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yahut yerlerde dört ayak üstü yürüyerek çifte atıyorlar, el şakırtıları,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kahkahalar arasında eşek taklidi yapıyorlar, avaz avaz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">anırıyorlardı. Fakat Ali Rıza Bey, bu alabildiğine eğlenmek ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">delilik etmekten başka bir şey istemiyor gibi görünen insanlar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">arasında türlü türlü entrikalar ve facialar yakalamakta gecikmezdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Gizli gizli, yahut yüzsüz bir açıklıkla sevişenler, birbirini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aldatanlar, kıskananlar, baştan çıkarmaya çalışanlar... Bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gece bir kadının birdenbire bayıldığı görülüyor, bir başka gece<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">iki sarhoş biraz hava almak bahanesiyle bahçeye çıkarak birbirlerinin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başını yarıyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bazen karısının kirli tabak, bardak yığınları arasında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gece yarılarına kadar çalıştığı mutfaktan kaçıyor, yukarı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sofaya çıkıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>En küçük kızı Ayşe, yorgunluktan bitap düştüğü zaman orada<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">içi deşilmiş bir ot minderin üstüne kıvrılıp yatardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, ayaklarının burnuna basarak çocuğun başı ucuna<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gelir çömelir, onun uyuyup büzülünce büsbütün küçülen cılız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">vücuduna, incecik boynuna, renksiz yüzüne uzun uzun bakar:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ah, hiç olmazsa şunu kurtarabilsem! diye düşünürdü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir gece, onu seyrederken kendini tutamayarak ağlamış, gözlerinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">damlayan yaşlarla çocuğu uyandırmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- XXİİİ -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>YİNE bir gece Hayriye Hanım, elinde bir kahve tepsisi ile<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey'in odasına geldi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şevket İstanbul'dan taze kahve getirmiş de...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fincanı Ali Rıza Bey'in yanına bıraktıktan sonra odayı teftişe<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Yatak çarşafın kirden muşambaya dönmüş Ali Rıza Bey.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Yarın sabah tentürdiyot alayım da arkana sürelim... Bir yorganla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">üşümüyor musun? Büyük hırkamı vereyim de üstüne at...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım'ın yüzü bu gece melekler gibi tatlı idi. Kocasına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eliyle taze kahve pişirmek, yatak çarşafının kirden muşamba<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kesildiğini farketmek, sonra öksürdüğünü merak ederek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sırtını tentürdiyotlamak, kışlık hırkayı yorgana ilave etmek teklifi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bunlar, ne fevkalade lütuflar ve iltifatlardı. Fakat nankör<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey, artık hatırlanamayacak kadar eski bir zamana ait<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olan bu ikramlara teşekkür edeceği yerde bilakis çehresini ekşitiyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendisini okşayan elden şüphelenmiş bir hayvan gözüyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yan yan, ters ters karısına bakıyordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kadın, odasının teftişini bitirdikten ve kocasının istirahat ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">saadeti için lazım gelen tedbirleri kararlaştırdıktan sonra yanına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oturdu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ali Rıza Bey, seninle biraz dertleşmek istiyorum. Halimiz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ne olacak? Önümüz kış... Evde bir dirhem odun, kömür yok...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Çocukların giyeceği kalmadı... Daha şimdiden titremeye başladılar...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ne yapacağız?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Sözün nereye varacağını daha karısının elinde kahve fincanıyle<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görür görmez anlamış olan Ali Rıza Bey, cevap vermiyor, dalgın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dalgın düşünüyordu. Hayriye Hanım, biraz bekledikten sonra<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tekrar sordu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bir şey söylemedin. Ali Rıza Bey?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, ağır ağır omuzlarını kaldırdı, ellerini açtı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Söyleyecek bir şey yok ki...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kadın hafifçe hırçınlaştı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Nasıl söyleyecek bir şey yok?... Evin erkeği sen değil misin?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, artık hiç dudaklarından düşmeyen o zehirli gülümsemesiyle:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Sıkı zamanlarda tabii ben, dedi, fakat elde sarfedilecek üç,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">beş kuruş olduğu zaman benden başka herkes. Başınız darda<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kalmayınca beni adam yerine koyduğunuz var mı ki?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kadının bu sözlere kızması, ağır, acı bir şey söylemek icabederse<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey'in istediği de bundan başka bir şey değildi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Çünkü Hayriye Hanım, kızarsa yalnız bağırmakla iktifa edecek,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zihninde tasarladığı kim bilir hangi imkansız şeyi isteyemeden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendisinden ayrılacaktı. Fakat o, nedense kızmadı. Yalnız hafif<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir sitemde bulundu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ali Rıza Bey, sen eskiden böyle değildin, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, onu tasdik etti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Doğru, hakkın var. Eskiden başka türlü bir adamdım. Şimdi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ahlakım bozuldu. Aldığımı, karılara, kumara filan sarfediyorum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, birkaç kere yutkundu, dudaklarını ısırdı. Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu gece kavga çıkarmak kat'iyen işine gelmiyor olmalı idi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ki yine kendini tuttu. Aynı tatlı sesle:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ali Rıza Bey, biraz insaflı ol, dedi, derdimi sana söylemeyeyim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de kime söyleyeyim? Ötekiler, ne de olsa bir alay çoluk<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuk. Bu ev, ikimizden sorulur. Seninle başbaşa verip konuşalım.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>ihtiyar adam, ne yapsa bu sezinlediği tehlikeden sakınmak kabil<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmadığını anladı, evvelden her şeye razı olmuş bir tavırla:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Pekala öyle olsun Hanım, dedi, söyle bakalım, ne istiyorsun?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım'ın istediği pek öyle olmayacak bir şey değildi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Son aylarda Şevket'in işi pek iyi gitmemişti. Çocuk, biraz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">borca girmişti. Şimdi öteden, beriden sıkıştırıldıkça fena halde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kahrediyordu. Koca evi senelerden beri boynuna almış olan bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fedakar çocuğa bu sıkı gününde biraz yardım etmelilerdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, neticeyi biran evvel öğrenmek merakıyle acele<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">acele:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Buna da peki Hanım, dedi, fakat sen, bana asıl önemli<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olan şeyi söylemiyorsun. Bu lazım olan parayı nereden bulacağız?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, korkak ve mahçup bir tavırla başını önüne<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eğdi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Pek canını sıkacak amma, ben şöyle bir çare düşündüm:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Sandıktan biraz borç para alalım. Şevket, bunu nihayet altı ay<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">içinde ödeyeceğini söylüyor.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Demek bu işi Şevket'le konuşup kararlaştırdın?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kadın, şaşırır gibi oldu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Yok, hayır, dedi, yalnız oğlumuzun çok sıkılıp üzüldüğünü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görüyorum da. Ah, sen, ana yüreğinin ne olduğunu bilmezsin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, sinirli bir tavırla onun sözünü kesti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Pekala, pekala... Anlaşıldı. Fakat benim bildiğime göre<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Emniyet Sandığı rehinsiz para vermez.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Evi rehin ederiz Ali Rıza Bey.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- !!!???<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şevket, evvel Allah bu borcu altı ay, nihayet bir sene içinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">temizler.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- !!!???<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Oğluna emniyetin yok mu? Şevket'in ne doğru bir çocuk<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olduğunu bilmiyor musun?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- !!!???<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Cevap versene. Niçin öyle dik dik yüzüme bakıyorsun?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, dözlerini kısıp gülümseyerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Dünya değişti. Dünya ile çocuklarımızın da değişmesini bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dereceye kadar anlıyorum. Fakat sana ne olduğunu, senin neye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu kadar değiştiğini bir türlü anlayamıyorum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, gülmeye çalıştı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Tuhaf şeyler söylüyorsun Ali Rıza Bey. Neye değişecekmişim?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ben eskiden neysem gene oyum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey sert ve hareketli bir el işaretiyle karısının sözünü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kesti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Haşa!... Nerede benim eski ağırbaşlı melek karım, nerede<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sen?... Sen onun attığı tırnak bile olamazsın. Düşündüğümü saklamakta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ne fayda var? Sen iğrenç bir insan oldun Hayriye; iğrenç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir insan. Elimizde bir bu kırık dökük ev var. O da<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">elimizden giderse ne yaparız? Ölmek için komşulara mı gideceğiz?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bunu bana teklif etmeye dilin nasıl vardı?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, hiddetle yerinden fırladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Anlıyorum Ali Rıza Bey, dedi, eskiden babası oğluna bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bağ vermiş, oğlu babasından bir salkım üzüm esirgemiş diye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir söz vardı. Şimdi dünya tersine döndü. Oğlu, babasını salkımsaçak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir yığın çoluk çocuğuyla sırtına yükleniyor, babası<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kırık bir evi oğlu için rehine vermekten kaçınıyor. Hayırlı baba<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diye işte buna derler. Hem benim gibi canından bezmiş bir kadına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hakaret etmeye ne lüzum var. Ev senin değil mi, açıkça<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmaz dersin, olur, biter.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, ağlaya ağlaya odadan çıkıyordu. Ali Rıza<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bey, arkasından seslendi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Gel, yanlış anlama; ben sadece senin insafına, akl-ı selimine<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">müracaat ettim. Ev de elden giderse halimiz ne olur? dedim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Peki, istediğinize razı oluyorum. Biliyorum ki bir şeyi pençenize<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">taktınız mı bırakmayacaksınız. Onu er geç nasıl olsa koparıp<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">alacaksınız. Böyle olduktan sonra neye kendimi de, sizi de beyhude<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yere yorayım?...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bütün ev halkının ertesi günden itibaren kendisini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ateşten bir çember içine alacaklarını tecrübeleriyle biliyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">teslim! diye bağırmaya mecbur oluncaya kadar dönecek entrikaları,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yapılacak hücumları ve işkenceleri olduğu gibi görüyor<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve şimdiden yoruluyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir sele kapılmış gidiyorlardı. Mukavemet neye yarardı? Bugün<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">reddettiği şeyin yarın karakış geldiği, çocuklar çıplaklıktan,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açlıktan, ateşsizlikten feryada başladıkları zaman nasıl olsa kabul<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">edecek değil miydi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Rehin muamelesi birkaç gün içinde bitti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Emniyet Sandığı'ndan dört yüz lira kadar para alındı. Fakat<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu para; eve, Ali Rıza Bey'in umduğu gibi, hiç olmazsa iki, üç<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aylık bir mukavemet refahı da getirmedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket'in en zaruri borçları ödendikten sonra geriye kalan para<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuklar arasında yağmaya uğradı. Birçok gürültü, çekişmelerden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sonra çarşıya giderek allı pullu yığın yığın ipekliler, yalancı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mücevherler, kutu kutu, yüz, göz, yanak, dudak, tırnak, saç,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diş boyaları, ajurlu çoraplar, ilk yağmurlarda çarpılıp dağılacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oyuncak gibi potinler alındı. Misafir salonu için birkaç yağlıboya,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yastık, mermer heykelcikler, bebekler, sekiz, on tane yeni<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Çarliston ve Tango plağı geldi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Dostlara biri Çamlıca, biri evde iki ziyafet verildi: Ali Rıza<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bey, ancak iki defa Üsküdar çarşısına inerek iki küfe erzak, beş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">altı eşek yükü de odun alabildi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Emniyet Sandığı'ndan para alındığının tam on birinci akşamı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">idi. Elde bu paradan bir lira kalmamıştı. Öğleden sonra başlayan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir sonbahar yağmuru gece yarısına doğru şiddetlenmiş,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evin damı birkaç yerinden akmaya başlamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Tavanarasına, yukarı sofa ve odalara dizilmiş çamaşır leğenleri,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">tencereler, boş konserve kutuları yağmurun altında tıngırdıyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir çocuk sesinin durmadan ağladığı işitiliyordu. Bu ağlayan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuk Ayşe idi. Büyükler pençelerinin zoruyle parayı, aralarında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">paylaşmışlar, onun ne zamandan beri istediği ipek bir elbise<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ile bir çift rugan iskarpin alınmamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, kah yağmurun tenekelerdeki cazbandını, kah<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ayşe'nin boğuk şikayetlerini dinliyor, kendi kendine:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bu işte yanan biz ikimiz olduk! diyordu. Ben ne dedim de<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">damın esasen sakat olduğunu hatırlamadım. Bu on gün içinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">eriyen dört yüz liradan ne yapıp yapıp bir tamir paracığı olsun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ayırmalı değil miydi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- XXİV -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>O sene kış çok şiddetli oldu, Yollar, günlerce karla kapalı kaldı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bağlarbaşı'ndaki evin etrafına birkaç defa kurt indi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Sonbaharda evin rehine konulmasındaki asıl maksat güya bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kışı karşılamaktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat alınan para hemen tamamıyle işe yaramaz lüks eşyasına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gitmiş, çocukların sırtlarına birer yün fanila bile alınmamıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Berekete versin, Hayriye Hanım'ın o tutumlu ev kadınlığına...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kadıncağız, sandık diplerinde, dolap köşelerinde kalmış ne kadar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">palto ve hırka eskisi, minder ve karyola altlarını beslemek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">için kullanılmış ne kadar çul çaput varsa hepsini ortaya döktü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Çocukları, onları adeta ganimet eşyası gibi kapıştılar.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, soğuğa hiç yüzü olmayan cılız Ayşe'ye eski<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir kerevet dokumasından hırka dikti; yatağından çıkardığı pamukları,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">baklava baklava kapladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Necla, güve yediğinden kalbura dönmüş bir çuha masa örtüsünden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendine pelerin yaptı. Kenarına renkli yünden çiçekler<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ördü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu acayip kıyafetlerde ev Pembe Kız piyesini oynamağa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hazırlanmış tuluat kumpanyasına döndü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu zavallı eski evde, o hastalıklı vücutlar gibi dışarıdaki havanın<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değişmelerine göre her gün bir başka illet patlak veriyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Yağmur yağdığı, yahut karlar erimeye başladığı zaman damlar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">akıyor, rüzgar esince sıvalar dökülüyor, evin dört tarafındaki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">deliklerde, pencere kenarlarında, kapı aralıklarında türlü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ıslıklar, düdükler çalınıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Böyle olmakla beraber çocuklar, sefalete iyice alışmışlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu feci yoksulluktan fazla müteessir görünmüyorlar, hatta bazen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evin hali ve kendi kıyafetleriyle pişkin pişkin eğleniyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey'in her zaman tekrar ettiği gibi zavallılar hissiz,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">haysiyetsiz, çingene gibi mahluklar olmuşlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kızlar, bir gün yine o acayip kıyafetleriyle el ele vermişler,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yağmurun tenekelerde çıkardığı seslere ayak uydurmaya çalışıyorlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, elinde bir testere ile merdivenden inen Ali<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Rıza Bey'in güldüğünü görmüş, acı bir sesle:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Yaşasın senin gibi baba. İnsan fazilet ve doğruluğu sayesinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuklarını bu derece mesut eder de nasıl gülmez? diye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bağırmıştı. Bu sözler, ihtiyar adama o kadar dokunmuştu ki<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ayaklarına inme inmiş gibi merdivenin basamağına çöküvermiş,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">elindeki testereyi yere düşürmüştü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span><span style=""> </span>Bu testere, bu fasılasız ve amansız karakışta Ali Rıza Bey'in<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">en büyük yardımcısı olmuştu. Pek soğuk günlerde sarıp sarmalanarak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dışarıya çıkar, bahçedeki ağaçları keserek odun yapardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ne yapsın? İnsanın malına hükmü geçerdi. Varsın yaz geldiği<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zaman o, bahçesinde gölge verecek ağaç bulamasın. Gerçi senelerce<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uğraşarak eliyle yetiştirdiği bu ağaçlar da onun gözünde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir nevi evlat demekti amma ne kadar olsa ötekilere benzemezdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Kış devam ettiği müddetçe evden hasta eksik olmadı. Çocukların<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">biri yatıp diğeri kalkıyordu. Bir defa o da, Ali Rıza Bey<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de, enflüenzaya tutularak bir hafta yattı. Bu müddet zarfında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hemen hemen yanına uğrayan olmadı. Yalnız karısı arasıra çorba<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">getiriyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Maşallah bugün iyisin. Amma, kendini üşütme. Bir şey değil,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geçer. Ben de yatacak kadar hastayım amma bırakmıyorlar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, belki kocasıyle fazla meşgul olmadığını mazur<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">göstermek için böyle söylüyordu. Fakat belki de hakikaten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">öyle idi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çocuklarının bu ihmali Ali Rıza Bey'e çok dokundu. Onun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fikrince, insan, çoluk çocuğu ancak böyle günlerde etrafında bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ses işitmek, candan bir insan yüzü görmek için isterdi. Demek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hastalığı daha ağır da olsa yine kimse onu arayıp sormayacak,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evde bu kadar insan olduğu halde -gurbette, han köşesinde hastalanmış<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi- kendi kendine ölecekti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Yalnız, bir gece geç vakit oğlu Şevket, yanına girdi; yorgun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve mahçup bir tavırla yatağının kenarına oturdu. Elini yavaş yavaş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">babasının yüzünde gezdirerek hararetine baktı. Derin bir nefes<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">alarak sadece:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Baba, seni yoklayamadım, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç adam, ne fazla teessür gösterdi, ne de bir mazaret uydurdu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kabahatini örtmek için ne söylese yüzsüz bir yalancıya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">benzemesinden korkuyor, sert bir çehre ile önüne bakıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Baba, oğul beş on dakika bir zaman öteden beriden konuştular.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Şevket arasıra dolu dolu öksürüyor, başında şiddetli bir ağrı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">varmış gibi parmakları ile şakaklarını oğuşturuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Sen hasta mısın oğlum? diye sordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket hafif bir tereddütten sonra:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Hayır baba... dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey inanmadığını gösteren gülümseme ile başını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">salladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Öyle ama demin elini alnıma koyduğun zaman avuçları-<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">nın içi benden fazla yanıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Sana öyle gelmiş olacak baba...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Olabilir çocuğum...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Yalnız fazla yoruldum da... Müsaade edersen yatmaya gideyim<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">baba...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Peki çocuğum... Haydi rahat et...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Baba oğul zihinlerinden geçen şeyleri birbirine anlatmaktan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">korkuyorlarmış gibi gözgöze gelmekten çekinerek ayrıldılar.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey yatağının yanındaki mumu üfledi, karanlığa bakarak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">düşünmeye başladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Oğlumun hasta olduğu muhakkak... Fakat ben, bunu anlamamış<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi göründüm. Aksi taktirde ona üç, beş gün sıcak bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">odada sıcak bir yatakta yatmasını tavsiye etmem lazım gelirdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Halbuki zavallı çocuk, birkaç gün değil, bir gün bile evinde dinlenecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">halde değil. Yarın sabah erkenden sokağa çıkmasa, akşama<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kadar hasta hasta öteye beriye koşmasa, yarın gece evin<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir birbirine gireceğini biliyordu. O zavallı, benden daha acınacak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">halde. Beni hiç olmazsa köşemde rahat bırakıyorlar, hasta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">halimde ekmek diye saldırmıyorlar. Yine halime şükretmeliyim.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ne karakış, ne açlık, ne hastalık evin davet programını kıl kadar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">değiştirmemişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şiddetli kar fırtınalannda vapurlar, şimendiferler duruyor, Ali<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Rıza Bey'in evindeki toplantılar durmuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span><span style=""> </span>Davet gecesi geldi mi evin ne kadar toplanmış odunu, yiyeceği<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">varsa ortaya dökülüyor; sırtlarındaki eski hırkalar, delik delik<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">abalar, masa örtüsünden pelerinler atılıyor; ayna karşısında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dekolte ipekliler giyiliyor, soğuktan çatlamış eller vazelinli ılık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">suda yumuşatılıyor, nezleden kızarmış gözler, şişmiş burunlar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kremlerle tamir ediliyor; mütemadiyen sucuk, pastırma yemekten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kokan ağızları temizlemek için senbenler çiğneniyor, kolonyalı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sularla gargaralar yapılıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ne kadar zamandan beri beklenen iflas günü nihayet geldi çattı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Her gün kapıda alacaklılar bağırıyor, sulh mahkemesinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">celp kağıtları geliyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket, alacaklılarla karşılaşmamak için sabah karanlığında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendini sokağa atar, gece yarısına doğru eve girerdi. Ailede artık<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fırka kavgaları bitmiş, herkes kendi canının kaygusuna düşmüştü.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Yüzsüzlük o dereceyi bulmuştu ki bazen bağıra bağıra<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ötesinin, berisinin çalındığından şikayet edenler bile işitiliyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bilhassa Ferhunde, kıyameti pek azıtmıştı. Biraz canı sıkılınca<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">önüne gelene çatıyor, karşılık veren olursa büsbütün kuduruyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendini yerden yere çarparak Nereden düştüm bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dilencilerin içine? Hem kocamın ekmeğini yiyorlar, hem bana<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kafa tutuyorlar. Siz başımızda olmasanız biz, iki kişi gül gibi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geçiniriz! diye haykırıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu zamanlarda Ali Rıza Bey, kulaklarını tıkayarak sokağa kaçar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hayriye Hanım, ağlaya ağlaya ondan ona koşarak ara bulmaya çalışırdı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu kavgaların her birinde ev yıkılıp dağılacak gibi oluyor, kah<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ferhunde, eşyalarını topluyor; kah Leyla hiç gidecek yer bulamazsam<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hizmetçiliğe giderim, yahut lokanta garson olurum<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diye sokağa fırlamaya kalkıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat belki Hayriye Hanım'ın çırpınması, Ayşe'nin ağlayıp<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yalvarması neticesi olarak, belki de yapılan edepsizlik ve şirretlik<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sinirleri rahatlandırmaya kafi geldiği için her defasında kavgalar<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yatışıyor, ağlamalar, öpüşmeler içinde barış görüş olunuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Eski rahat günlerde daima biraz hasta olan Hayriye Hanım'a<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">inanılmaz bir mukavemet gelmişti. Evin bütün iş ve üzüntüsü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">onun üstüne yıkılıp kaldığı, zayıf vücudu her dakika çökecek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi göründüğü halde inanılmaz bir tahammüle her felakete karşı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">koyuyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>O, şimdi her gün elinde bir bohça ile Üsküdar çarşısına taşınmaya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">başlamıştı. Anlaşılan ev eşyasından bir kısmını satıyor, ya<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir mendil yiyecek ya alacaklılardan en fazla bağıranın ağzına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">atılacak birkaç kuruşla geri dönüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, arasıra Fikret'ten üç beş satırlık mektuplar alıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bunlar, kızının pek mesut değilse bile hiç olmazsa sağ<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olduğunu anlatıyor ve ihtiyar adamı bir dereceye kadar teselli<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ediyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat, üç, dört ay evvel Fikret, bu mektuplardan birinde bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">münasebetsizlik yapmıştı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Buraya evimiz hakkında maalesef çok fena haberler geliyor,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">diyordu, kocamın yanında elimi yüzüme kapamaya mecbur oluyorum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bu yolsuzluklara artık bir nihayet vermek zamanı gelmedi mi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fikret, haksız değildi. Fazla olarak bu mektubu kocasının zoru<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ile yazmış olması da mümkündü. Böyle olduğu halde bu tekdir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey'in pek gücüne gitmiş, kızına yazdığı cevapta: Herkes<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendi yaptığından kendi mesuldür. Aramızda ne rabıta kalmıştır<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ki burada olup biten şeylerden sana bir leke gelsin? Arasıra<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir mektupla gönlümüzü alırdın. Onu da çok görüyorsun, sen<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bilirsin! demişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bir hiddet saatinde yazdığı bu mektuba sonradan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">pişman oldu; fakat ne çare ki iş işten geçmişti. O gün bugündür<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ne Fikret babasını arayıp soruyor, ne Ali Rıza Bey ona<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mektup yazmayı nefsine yediriyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evde para sıkıntısının son dereceyi bulduğu günlerden birinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hayriye Hanım, süklüm püklüm kocasının yanına geldi:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ali Rıza Bey, borçlular etrafımızı sardı. Şimdilik Şevket'ten<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hayır yok. Çocuklar aç. Fikret'e bir mektup yaz. Halimizi<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">anlat. Evladımız değil mi, bize yardım etsin. İlerde elimiz genişlerse<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">borcumuzu öderiz. Olmazsa da büyük bir şey kaybetmiş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmazlar... Her halde damadımız oldukça hali vakti yerinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir adam...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, kocasının evvela biraz kafa tutsa bile neticede<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">peki diyeceğini umuyordu. Fakat Ali Rıza Bey, birdenbire<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ateş kesildi; karısını parçalayacak gibi tavırlarla üstüne<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yürüyerek bağırmaya başladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Bir daha onların adını ağzına aldığını işitmeyeyim... Seni<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">boğarım. Çocuklarımın bir taneciği kendini kurtarır gibi oldu;<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">şimdi de ona mı kancayı taktın? El adamına dilenci gibi el açıp<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Fikret'in yüzünü de yere getireceğiz, öyle mi? Bir daha onun<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">adını ağzına aldığını işitmeyeyim, boğarım seni!<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, öyle vahşi bir feryat ile haykırıyordu ki Hayriye<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Hanım korktu ve bir daha kızından bahsetmedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- XXV -<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>ŞUBAT'IN ilk haftası içinde Şevket, üstüste iki gece eve gelmemişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ferhunde, bir haftadan beri kocasıyle dargındı; Bunu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sırf bana inat olsun diye yaptı. Ben, ona gösteririm. Yarına <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kadar gelmezse vallahi başımı alıp giderim! diye şişiniyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayriye Hanım, başka fikirde idi. Oğlu, her halde alacaklılardan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kaçmak için arkadaşlarından birine misafir gitmiş olacaktı?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Necla ile Leyla zaman zaman Kardeşimize ne oldu acaba,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sakın bir kazaya uğramasın? diye meraklanmaya kalkıyorlar,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fakat bereket versin çok ehemmiyetli bir işle meşgul bulundukları,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">davet edildikleri bir suvareye elbise yetiştirdikleri için, bu<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">merak pek uzun sürmüyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey'e gelince, dersini ezberleyen ahmak bir mektep<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">çocuğu gibi oturduğu yerde mütemadiyen sallanıyor, dudaklarını<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açıp kapıyor; fakat tek bir kelime söylemiyordu. Yalnız, bahçede<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir gürültü olduğu, yahut kapı açıldığı zaman biri geldi,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">koşup bakın diye avaz avaz bağırıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İkinci gecenin sabahı kapıya bir sivil memur geldi. Şevket'in<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir meseleden dolayı tevkifhanede bulunduğunu haber verdi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evde bir vaveyladır koptu. Ferhunde bayıldı, kızlar ağlaşıp<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">haykırmaya başladılar. Şaşkına dönen Hayriye Hanım, sadece:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Hayırdır inşallah, hayırdır inşallah diye söyleniyor, bu saatte<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">de yine kendi derdini bırakıp bayılanlar, saçını başını yolanlarla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uğraşmaya mecbur oluyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Yalnız, Ali Rıza Bey'in çehresinde büyük bir sıkıntıdan kurtulmuş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi bir hal vardı. İhtiyar adam, sevinçli bir haber almış<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi hal heyecanla ağlıyor:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Çok şükür çocuğum sağ, Şevket yaşıyor! diye bayram ediyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O, Şevket'in sağ olmasına binde bir ihtimal vermemişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyarlıktan sinirleri büsbütün bozulduğu için midir, nedir,<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">son zamanlarda ona bir korku musallat olmuştu: Şevket, mutlaka<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">kendini öldürecek. Oğlum derecesinde namuslu bir insan <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bu rezaletlere dayanamaz diyor, onun her sözünden, her halinden<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">artık ölmek istediğine dair bir mana çıkarıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bir gece hızla kapanan bir kapıyı tabanca zannederek odasından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">fırlamış, bir başka gece bahçedeki ağaç dallarından birinde<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">unutulmuş bir çamaşırı asılmış bir adam gibi görerek<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bağırmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Evet, onun fikrince oğlu, çok haysiyet sahibi bir çocuktu. Bir<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">zaman daha uğraşıp bu bataktan kurtulamayacağını anlayınca<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mutlaka intihar ederdi. Birçok defalar bu korkusunu Şevket'e<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açmak, ona biraz daha sabır ve kuvvet tavsiye etmek istemişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Fakat bunda da başka tehlike vardı. Şevket'te hissettiği fevkaladelik<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">belki kendi kuruntusu idi, fazla ümitsiz insanlar ağır<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">hastalara benzerler ve hastaya her zaman daha kuvvetle sarılırlardı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ona ölümden bahsetmek; bu bütün dertlerin son ilacını zorla<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">aklına getirmek olmayacak mıydı?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, adeta sevinçle giyindi; eline bastonunu alarak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">evden çıktı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam, tevkifhaneye varıncaya kadar akşam yaklaşmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Kapıda:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şimdi vakit geçti... Yarın sabah gel... diye onu savmak istediler.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey, artık eskisi gibi yalvarmaktan ve hakaret<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">görmekten korkan bir adam olmadığı için sırnaşmaya başladı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Biraz daha ısrar ederse belki zorla dışarı atacaklardı. Fakat Allahtan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">karşısına bir bildik, vilayetlerden birinde maiyetinde bulunmuş<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir eski tahrirat katibi çıktı. Derhal tanıyarak yanına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">geldi, hürmetle elini öptükten sonra ne istediğini sordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>İhtiyar adam:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- İçerde oğlum var da. Vakit geçti diye yanına bırakmak istemiyorlar.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Mümkünse bana biraz yardım etseniz, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Eski tahrirat katibi bir adım geri çekildi; hayretle gözlerini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">açarak Ali Rıza Bey'i süzdü. Pek yakından tanıdığı bu vakur<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve faziletli insanın kim bilir ne neviden bir suç için hapse atılmış<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir oğuldan bahsetmesini anlayamıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Bu adam, her halde tevkifhanenin büyücek memurlarından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">biri olacaktı. Çünkü onun bir sözü üzerine Ali Rıza Bey'i derhal<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Şevket'in yanına gönderdiler. İhtiyar adam, oğlunu ancak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir kerevetin üstünde horul horul uyuyor buldu. Yeri ve zamanı<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">olmamakla beraber, gözünde gayrıihtiyari bir eski hatıra<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uyandı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Oğlu vaktiyle sabah uykusunu fazla severdi. Mektep vakti gelince<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ali Rıza Bey, yavaşça onun odasına girer, yere bir kitap<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">atarak, yahut ellerini birbirlerine çarparak şiddetli bir gürültü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yapardı. Hatta bir kere yatağının başucunda duran bir düdüğü<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">öttürerek çocuğu boylu boyunca sıçratmıştı.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket'in uykulu gözlerini iri iri açarak:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Baba, ödümü kopardın! diye bağırması onun doyulmaz<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir eğlencesiydi. Aradan bunca seneler ve bunca vakalar geçmişti.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O çocukla bu mevkuf arasında biraz dizlerini bükerek yatmalarından<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ve uyurken sağ ellerini şakaklarının altına koyarak<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">uzun saçlarının bir tutamının üstünden aşırmalarından başka<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">benzer bir yerleri yoktu. Böyle olduğu halde Ali Rıza Bey, kendini<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">o sabahlarda buluyor ve daha garibi, içinde hiç bir acı ve<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ümitsizlik hissetmiyordu. İhtiyar adam, oğlunun başına<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dokundu:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Şevket, biraz uyan. Ben geldim oğulcuğum, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç adam, hafifçe silkinerek gözlerini açtı, yerinde doğruldu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">O da babası gibi hiç bir tesadüf alameti göstermiyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Elinin tersiyle ağzını kapayıp esneyerek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Ben de seni bekliyordum baba, dedi. Akşam yaklaşınca<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">ümidimi kestim. Uyuyup kalmışım. İki gündür bana bir hal arız<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">oldu. Durduğum yerde dalıp dalıp gidiyorum.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket, başını arkasındaki duvara dayıyor, karşısında ayakta<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">duran babasına dalgın dalgın gülümsüyordu. Eliyle yanında <o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">yer göstererek:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Otursana baba, dedi.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Genç adamın yüzündeki yorgunluk ve gerginlik geçmişti. Yanaklarında<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">bir ağır hastalığın zehrinden yeni kurtulmuş insanlara<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">mahsus hafif bir pembelik dalgalanıyordu.<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Ali Rıza Bey, bastonuna dayanarak zahmetle oturduktan<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">sonra:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket, omuzlarını silkti:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Er geç böyle olacağını sen de her halde tahmin ederdin...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Ne yapalım, alnımızın yazısı...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Borçların için mi bu hal başına geldi?<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>Şevket, evvela biraz tereddüt ederek, durduğu yerde biraz toplanır<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">gibi oldu. Tekrar kendini bıraktı. Babasının ellerini elleri<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">içine aldı. Gözleri pencerenin üstünden tavana, birkaç tel ışığa<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">dikildi, sakin sakin söylenmeye başladı:<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><o:p> </o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style=""><span style=""> </span>- Maalesef vaziyetim senin zannettiğinden biraz daha kötü...<o:p></o:p></span></p> <p class="MsoPlainText"><span style="">Bankaya ait önemlice bir parayı harcadım. Tekrar yerine koymadan<o:p></o:p><